
Blok zincirine yeni bir soluk: TNPoS mekanizması
PezkuwiChain'in doğrulayıcı seçim mekanizması TNPoS, ağı en çok parası olanlara değil, dokuz bağımsız katmandan eşit sayıda koltukla kurulan bir komiteye emanet ediyor.
Blok zincirlerinde doğrulayıcıları seçmenin en yaygın yolu olan aday gösterilmiş hisse ispatı (NPoS), zamanla hep aynı en zengin grubu iş başına getiriyor. PezkuwiChain'in TNPoS mekanizması, bu bağı tasarımın kendisiyle koparmayı hedefliyor.
📍 Nasıl çalışıyor?
TNPoS, doğrulayıcı komitesini dokuz bağımsız katmandan dolduruyor. Her katman, arkasında ne kadar sermaye olursa olsun, üç koltuk alıyor. Tam komite 27 doğrulayıcıdan oluşuyor.
🧩 Dokuz katman
- Stake: sıfırın üzerinde staking puanı olan yurttaşlar. Hesap verdiği yer: piyasa.
- Meclis: seçilmiş meclis üyeleri.
- Dîwan: anayasa mahkemesi üyeleri.
- Perwerde: eğitim puanı olan yurttaşlar. Akredite kurumlara bağlı.
- Tiki: topluluk ve katkı rozeti taşıyanlar.
- Welatî kurası: güven puanı 40'ın üzerinde olan her yurttaş.
- Coğrafya: ulusun bir parçasına aidiyeti onaylanmış yurttaşlar (Başûr, Bakur, Rojava, Rojhilat, diaspora ve Kafkasya). Koltuklar bölgeler arasında dönüşümlü dağıtılıyor.
- Kıdem: bir yıl kesintisiz ve suçsuz havuz üyeliği. Verilemez, satın alınamaz; yalnızca zamanla kazanılıyor.
- Altyapı: 48 oturum doğrulama yapmış ve başkalarıyla birlikte tekrar tekrar devre dışı kalma örüntüsü göstermemiş olmak. İş yaparak geçilen tek kapı.
Güvenlik argümanı, katmanların farklı otoritelere bağlı olmasına dayanıyor: aynı kuruma bağlı iki katman tek katman sayılıyor.
🎲 Üyelik bir kapı, sıralama değil
TNPoS'u puana dayalı sistemlerden ayıran en önemli nokta şu: bir katmanın içinde yüksek güven puanı hiçbir avantaj sağlamıyor. Puan yalnızca havuza girip giremeyeceğinizi belirliyor; koltuğu eşit ihtimalli rastgele bir çekiliş dağıtıyor. En zengin yurttaşla eşiği zar zor geçen yurttaşın aynı katmanda şansı aynı. Çekilişin tohumu taahhüt-açıklama (commit–reveal) yöntemiyle üretiliyor; hiçbir katılımcı sonucu tek başına belirleyemiyor.
🛡️ Zayıf komiteye karşı eşikler
Elli uygun üyeden az olan bir katman hiç koltuk almıyor ve koltukları başkalarına dağıtılmıyor. Tek istisna 11 üyeli mahkeme; onun eşiği üç. Beşten az katmandan, 15'ten az ya da 64'ten fazla üyeden oluşan bir komite kurulmuyor. Tam komitede karar yeter sayısı 19; zinciri durdurmak için 9, bölmek için 11 doğrulayıcının birlikte hareket etmesi gerekiyor.
⚖️ Suistimalin bedeli
TNPoS'un kendi cezası dışlama: erişilemez olan bir doğrulayıcı 24 dönem, çift imza atan ise 360 dönem havuzdan uzaklaştırılıyor. Ekonomik ceza Asset Hub'ın işi ve kesilen HEZ yakılmıyor, hazineye aktarılıyor.
🎯 Neden önemli?
TNPoS, ağ güvenliğini sermaye birikiminden ayırarak katkıyı, eğitimi, kurumsal meşruiyeti ve zamanı hesaba katıyor. Whitepaper, bağımsız kapı sayısının ağın her an değerlendirilmesi gereken ölçüt olduğunu ve bu sayının zincir üzerinde açıkça yayımlandığını vurguluyor.
--- 📎 Kaynak: PezkuwiChain Whitepaper v6.1 ↗
Blokzincîrê nefesek nû: mekanîzmaya TNPoS
Mekanîzmaya hilbijartina rastker a PezkuwiChain, ku jê re TNPoS tê gotin, torê ne dide destê wan ên ku pere wan herî zêde ye, lê dide destê komîteyekê ku ji neh qatên serbixwe pêk tê û ji her qatî hejmara koltikan wek hev e.
Rêya herî belav a ku di blokzincîran de ji bo hilbijartina rastkeran tê bikaranîn, îspata para tayînkirî (NPoS) e, lê ev rêbaz bi demê re her carê heman komê herî dewlemend tîne ser kar. Mekanîzmaya TNPoS ya PezkuwiChain armanc dike ku vê girêdanê bi vê sêwiranê bi xwe qut bike.
📍 Ew çawa dixebite?
TNPoS, komîteya rastkeran ji neh qatên serbixwe tijî dike. Her qat, çi qas sermaye li pişt xwe hebe jî, sê koltikan digire. Komîteya temam ji 27 rastkeran pêk tê.
🧩 Neh qat
- Stake: welatiyên xala staking a wan ji sifir bilindtir e. Cihê ku hesab dide: bazar.
- Meclis: endamên meclîsê yên hilbijartî.
- Dîwan: endamên dadgeha destûrî.
- Perwerde: welatiyên xala perwerdehiyê hene. Girêdayî dezgehên akredîtekirî ne.
- Tiki: ew kes ên nîşana civak û beşdariyê hildigirin.
- Welatiyê koreyî: her welatiyê ku xala pêbaweriya wî ji 40î bilindtir e.
- Erdnîgarî: welatiyên girêdana wan bi parçeyekî netewe (Başûr, Bakur, Rojava, Rojhilat, koçberî û Qefqasya) hatiye pejirandin. Kursî di navbera herêman de bi dorê tê dabeşkirin.
- Kevneşopî/Kîdem: endametiya lehîyê ya bêrawestan û bêsûc a yek salî. Nayê dayîn, nayê kirîn; tenê bi dem tê wergirtin.
- Binesazî: 48 rûniştin piştrastkirî kirin û bi kesên din re yekcarî û dubarekirî ji dewrê neketiye. Yekane derî ku bi kar tê derbaskirin.
Argumana ewlehiyê li ser bingeha vê ye ku qatan girêdayî desthilatiyên cuda ne: du qat ên girêdayî heman dezgehê wek yek qat têne hesibandin.
🎲 Endametî derî ye, ne rêz
Xala herî girîng a ku TNPoS ji pergalên li ser xala avakirî cuda dike ev e: di nava qatekê de xala baweriya bilind tu kêrhatinê nade. Xal tenê diyar dike ka hûn dikarin têkevin hewzê an na; kursî bi qurna tesadufî ya ku ji bo hemûyan îhtîmala wekhev heye tê belavkirin. Hemwelatiyê herî dewlemend û hemwelatiyê ku bi zor asta jêrîn derbas kiriye di heman qatê de heman şansê hene. Toha vê qurnê bi rêbaza peymankirin-eşkerekirinê (commit–reveal) tê hilberandin; tu beşdar bi tena serê xwe nikare encamê diyar bike.
🛡️ Astên li hember komîteya lawaz
Qateke ku hejmara endamên guncan kêmtir ji pêncî be, tu kursî nastîne û kursî ji yên din re nayên belavkirin. Îstîsnaya tenê dadgeha bi 11 endamî ye; asta wê sê ye. Komîteyek ku ji kêmtir ji pênc qatan, kêmtir ji 15 endaman an jî zêdetir ji 64 endaman pêk were, nayê avakirin. Di komîteya temam de hejmara pêwîst a biryarê 19 e; ji bo rawestandina zincîrê 9, ji bo perçekirinê jî tevkariya 11 verastkeran pêwîst e.
⚖️ Bihayê sûdesteyê
Ceza ya taybet a TNPoS derxistin e: verastkerekî ku nayê gihîştin ji hewzê 24 dewre, ê ku du caran îmze dike jî 360 dewre tê dûrxistin. Ceza aborî karê Asset Hub e û HEZ ya jêbirî nayê şewitandin, li xezîneyê tê veguhastin.
🎯 Çima girîng e?
TNPoS, ewlehiya torê ji kombûna sermayê vediqetîne û li şûna wê beşdarî, perwerde, mafdariya sazmanî û demê dixe hesab. Kaxeza spî (whitepaper) tîne ziman ku hejmara deriyên serbixwe pîvana ku divê her gav werê nirxandin e, û ev hejmar li ser zincîrê bi eşkerî tê weşandin.
--- 📎 Çavkanî: PezkuwiChain Whitepaper v6.1 ↗
هەناسەیەکی نوێ بۆ بلۆک چەین: میکانیزمی TNPoS
میکانیزمی هەلبژاردنی پشتڕاستکەرەوەی PezkuwiChain، واتا TNPoS، تۆڕەکە بە دەستی دەوڵەمەندترینەکان ناسپێرێت، بەڵکوو بە کۆمیتەیەکی پێکهاتوو لە نۆ چینی سەربەخۆ کە بە ژمارەیەکی یەکسان کورسی دابەش دەکرێت.
یەکێک لە باوترین شێوازەکان بۆ هەلبژاردنی پشتڕاستکەرەوەکان لە بلۆک چەیندا، بەڵگەی هەڵسەنگاندنی پێشکەشکراوە (NPoS)، بە درێژایی کات هەمیشە هەمان گروپی دەوڵەمەندترین دەهێنێتە سەر کار. میکانیزمی TNPoS ی PezkuwiChain مەبەستی ئەوەیە کە ئەم پەیوەندییە لە ڕێگەی سیستەمی خۆیدا بپچڕێنێت.
📍 چۆن کار دەکات؟
TNPoS کۆمیتەی پشتڕاستکەرەوەکان لە نۆ چینی سەربەخۆ پێک دەهێنێت. هەر چین، بێگومان چ ئەندازەیەک سەرمایە لە پشتیەوە هەبێت، سێ کورسی وەردەگرێت. کۆمیتەی تەواو لە 27 پشتڕاستکەرەوە پێک دێت.
🧩 نۆ چینەکە
- Stake: ئەو هاووڵاتیانەی خاڵی staking یان لە سفر زیاترە. لای بازاڕ حیساباتیان دەدەن.
- پەرلەمان: ئەندامانی هەڵبژێردراوی پەرلەمان.
- دیوان: ئەندامانی دادگای دەستوور.
- پەروەردە: هاووڵاتیانی خاوەن خاڵی پەروەردە. پەیوەست بە دامەزراوە پەسەندکراوەکان.
- تیکی: ئەوانەی نیشانەی کۆمەڵگا و بەشداریان هەیە.
- کورەی هاووڵاتی: هەر هاووڵاتییەک خاڵی متمانەی زیاتر لە ٤٠ هەبێت.
- جوگرافیا: هاووڵاتیانی پەسەندکراو بۆ بەشێک لە نەتەوە (باشوور، باکوور، ڕۆژئاوا، ڕۆژهەڵات، دیاسپۆرا و قەفقاز). کورسییەکان بە شێوەی ئاڵوگۆڕ لەنێوان هەرێمەکاندا دابەش دەکرێن.
- ساڵانی خزمەت: ساڵێک ئەندامێتی بەردەوام و بێ تاوان لە کۆمەڵ. نابەخشرێت، نەکڕدرێت؛ تەنها بە کات بەدەست دێت.
- ژێرخان: ٤٨ دانیشتنی پشتڕاستکراوەیی ئەنجامدان و لەگەڵ کەسانی تر پێکەوە دووبارە دەرچوونی نموونەیی نیشان نەدان. تاکە دەرگایە کە بە کارکردن تێدەپەڕدرێت.
بەڵگەی سەلامەتی پشتی بەوە دەبەستێت کە چینەکان پەیوەستن بە دەسەڵاتی جیاواز: دوو چین کە پەیوەستن بە یەک دامەزراوە، وەک تەنها یەک چین دادەنرێن.
🎲 ئەندامێتی دەرگایەکە، نەک ڕیزبەندی
گرنگترین خاڵ که TNPoS له سیستمه کۆنهکانی پشتبهست به خاڵ جیا دهکاتهوه ئهمهیه: له ناو یهک چینی سیستمهکهدا، خاڵی متمانهی بەرز هیچ سوودێکی زیاتر نادات. خاڵهکه تەنها دهریدهخات که ئایا مافی چوونه ناو حهوزەکهت ههیه یان نا؛ دوای ئهوه، کورسیهکه به ڕێگهی کهشکردنێکی ههڕهمهکی به ئهگهری یهکسان دابهش دهکرێت. هاوڵاتیی دەوڵهمهندترین و هاوڵاتیی که تازه له سنوورهکه به ئاسانی تێپهڕیوه، له ههمان چیندا ههمان ئهگهریان ههیه. تۆوی کهشکردنهکه به ڕێگهی میکانیزمی commit–reveal دروست دهکرێت؛ هیچ بهشداربوویهک ناتوانێت به تاکه خۆی ئهنجامهکه دیاری بکات.
🛡️ سنوورهکان دژی کۆمیتهی لاواز
چینێک که ژمارهی ئهندامانی گونجاوی له پەنجا کەمتر بێت، هیچ کورسیهک وهرناگرێت و کورسیهکانی بۆ لایهنی تر دابهش ناکرێت. تاکه نهتهوهیی جیاواز دادگایهکی ۱۱ ئهندامییه؛ سنووری ئهو سێیه. کۆمیتهیهک له پێنج چین کەمتر، له ١٥ ئهندام کەمتر یان له ٦٤ ئهندام زیاتر پێک نایهت. له کۆمیتهی تەواودا، ژمارهی پێویست بۆ بڕیاردان ١٩ه؛ بۆ ڕاگرتنی زنجیرهکه ٩ داواکراوه، بۆ دابهشکردنی ١١ ڕاستکهرهوه پێویسته بهیهکههڵسان بکهن.
⚖️ نرخی سوءیئیستفاده
سزای تایبهتی TNPoS دهرکردنه: ڕاستکهرهوهیهک که ناگاته دهست، بۆ ماوهی ٢٤ خولی دهرکراوه، ئهوهی که واژووی دووانه دهکات بۆ ماوهی ٣٦٠ خول له حهوزهکه دهردهکرێت. سزای ئابووری ههر پێوهسته به Asset Hub و ئهو HEZهی که کورت دهکرێتهوه سووتاندن پێناکرێت، بۆ گهنجینه دهگوازرێتهوه.
🎯 بۆچی گرنگه؟
TNPoS ئاسایشی تۆڕ لە کۆکردنەوەی سەرمایە جیا دەکاتەوە و لە جیاتی ئەوە بەشداری، پەروەردە، یاسایی بوونی دامەزراوەیی و کاتیش دەخاتە بەرچاو. وشەنامەی سپی (وایتپەیپەر) جەخت لەوە دەکاتەوە کە ژمارەی دەرگا سەربەخۆکان پێوانەیەکە کە دەبێت هەموو کاتێک هەڵسەنگێنرێت بۆ تۆڕەکە، و ئەم ژمارەیە بە ئاشکرا لەسەر زنجیرەکە بڵاو دەکرێتەوە.
--- 📎 سەرچاوە: وشەنامەی سپی PezkuwiChain وەشانی ٦.١ ↗
A fresh breath for the blockchain: the TNPoS mechanism
PezkuwiChain's validator selection mechanism, TNPoS, entrusts the network not to those with the most money but to a committee formed with equal seats from nine independent layers.
The most common way of selecting validators in blockchains, nominated proof of stake (NPoS), tends over time to keep bringing the same wealthy group to power. PezkuwiChain's TNPoS mechanism aims to break this link through the design itself.
📍 How does it work?
TNPoS fills the validator committee from nine independent layers. Each layer gets three seats, regardless of how much capital stands behind it. The full committee consists of 27 validators.
🧩 The nine layers
- Stake: citizens with a staking score above zero. Accountable to the market.
- Assembly: elected assembly members.
- Council: constitutional court members.
- Education: citizens with an education score. Linked to accredited institutions.
- Community badge: those holding community and contribution badges.
- Random citizen: any citizen with a trust score above 40.
- Geography: citizens whose belonging to a part of the nation is confirmed (Bashur, Bakur, Rojava, Rojhilat, diaspora, and Caucasus). Seats are rotated among the regions.
- Seniority: one year of uninterrupted, offense-free pool membership. Cannot be given or bought; earned only through time.
- Infrastructure: having verified 48 sessions and not showing a repeated pattern of dropping out together with others. The only gate passed through actual work.
The security argument rests on the layers being tied to different authorities: two layers linked to the same institution count as a single layer.
🎲 Membership is a gate, not a ranking
The most important point that sets TNPoS apart from score-based systems is this: a high trust score inside a layer provides no advantage whatsoever. The score only determines whether you can enter the pool; the seat itself is distributed through an equal-probability random draw. A very wealthy citizen and a citizen who has barely crossed the threshold have exactly the same chance within the same layer. The seed for the draw is produced through a commit–reveal method, so no single participant can determine the outcome alone.
🛡️ Thresholds against a weak committee
A layer with fewer than fifty eligible members takes no seat at all, and its seats are not handed out to others. The only exception is the 11-member court, whose threshold is three. No committee can be formed with fewer than five layers, fewer than 15 members, or more than 64 members. In a full committee the quorum for a decision is 19; halting the chain requires 9 validators acting together, while splitting it requires 11.
⚖️ The cost of abuse
TNPoS's own penalty is exclusion: a validator that becomes unreachable is barred from the pool for 24 periods, while one that double-signs is barred for 360 periods. The economic penalty is handled by Asset Hub, and the HEZ that is deducted is not burned — it is transferred to the treasury.
🎯 Why does it matter?
TNPoS separates network security from capital accumulation, taking into account contribution, training, institutional legitimacy, and time. The whitepaper stresses that the number of independent nodes is a measure that must be constantly assessed for the network, and that this number is openly published on the chain.
--- 📎 Source: PezkuwiChain Whitepaper v6.1 ↗
نفسی تازه برای بلاکچین: مکانیزم TNPoS
مکانیزم انتخاب اعتبارسنج پزکوویچین، یعنی TNPoS، اداره شبکه را نه به ثروتمندترینها، بلکه به کمیتهای میسپارد که از نه لایه مستقل و با تعداد کرسی برابر تشکیل شده است.
رایجترین روش برای انتخاب اعتبارسنجها در بلاکچینها، اثبات سهام نامزدشده (NPoS) است که با گذشت زمان همواره همان گروه ثروتمندتر را به قدرت میرساند. مکانیزم TNPoS در پزکوویچین هدفش قطع این پیوند از طریق خودِ طراحی سیستم است.
📍 چگونه کار میکند؟
TNPoS کمیته اعتبارسنجی را از نه لایه مستقل پر میکند. هر لایه، صرفنظر از میزان سرمایهای که پشت آن است، سه کرسی میگیرد. کمیته کامل از ۲۷ اعتبارسنج تشکیل میشود.
🧩 نه لایه
- سهام: شهروندانی که امتیاز staking بالاتر از صفر دارند. پاسخگویی آنها به بازار است.
- مجلس: اعضای منتخب مجلس.
- دیوان: اعضای دادگاه قانون اساسی.
- پروهرده (آموزش): شهروندانی که امتیاز آموزشی دارند و به نهادهای معتبر وابستهاند.
- تیکی: دارندگان نشانهای مشارکت و اجتماعی.
- قرعه شهروندی: هر شهروندی که امتیاز اعتمادش بالای ۴۰ باشد.
- جغرافیا: شهروندانی که تعلقشان به بخشی از ملت (باشور، باکور، روژاوا، روژهلات، دیاسپورا و قفقاز) تأیید شده است. کرسیها بهصورت چرخشی میان مناطق توزیع میشود.
- قدمت: یک سال عضویت بیوقفه و بدون تخلف در استخر. این امتیاز نه قابل واگذاری است و نه قابل خرید؛ تنها با گذشت زمان به دست میآید.
- زیرساخت: انجام ۴۸ بار تأیید نشست و نداشتن الگوی تکراری از غیرفعالشدن همزمان با دیگران. تنها دروازهای که با کار عبور میشود.
استدلال امنیتی بر این پایه استوار است که لایهها به مراجع متفاوتی وابسته باشند: دو لایهای که به یک نهاد وابستهاند، یک لایه محسوب میشوند.
🎲 عضویت یک دروازه است، نه رتبهبندی
مهمترین نکتهای که TNPoS را از سیستمهای مبتنی بر امتیاز جدا میکند این است: در درون یک لایه، امتیاز اعتماد بالا هیچ برتریای ایجاد نمیکند. امتیاز فقط تعیین میکند که آیا میتوانید وارد استخر شوید یا نه؛ کرسی را یک قرعهکشی تصادفیِ با احتمال برابر توزیع میکند. ثروتمندترین شهروند و شهروندی که بهسختی از آستانه عبور کرده، در یک لایه شانس یکسانی دارند. بذر قرعهکشی با روش commit–reveal تولید میشود؛ هیچ شرکتکنندهای بهتنهایی نمیتواند نتیجه را تعیین کند.
🛡️ آستانهها در برابر کمیتههای ضعیف
لایهای که کمتر از پنجاه عضو واجد شرایط داشته باشد، هیچ کرسیای نمیگیرد و کرسیهای آن به دیگران تقسیم نمیشود. تنها استثنا دادگاه با ۱۱ عضو است؛ آستانه آن سه است. کمیتهای با کمتر از پنج لایه، کمتر از ۱۵ یا بیشتر از ۶۴ عضو تشکیل نمیشود. در کمیته کامل، حد نصاب تصمیمگیری ۱۹ است؛ برای متوقفکردن زنجیره باید ۹ و برای شکافانداختن باید ۱۱ تأییدکننده با هم عمل کنند.
⚖️ بهای سوءاستفاده
مجازات خود TNPoS اخراج است: تأییدکنندهای که در دسترس نباشد ۲۴ دوره، و کسی که امضای دوگانه بزند ۳۶۰ دوره از استخر کنار گذاشته میشود. مجازات اقتصادی وظیفه Asset Hub است و HEZ کسرشده سوزانده نمیشود، بلکه به خزانه منتقل میشود.
🎯 چرا مهم است؟
TNPoS با جدا کردن امنیت شبکه از انباشت سرمایه، مشارکت، آموزش، مشروعیت نهادی و زمان را نیز به حساب میآورد. وایتپیپر تأکید میکند که تعداد گیتهای مستقل معیاری است که باید همواره ارزیابی شود و این عدد بهطور شفاف روی زنجیره منتشر میشود.
--- 📎 منبع: وایتپیپر PezkuwiChain نسخه ۶.۱ ↗
نفس جديد لتقنية سلسلة الكتل: آلية TNPoS
آلية اختيار المدققين TNPoS الخاصة بـ PezkuwiChain لا تسلّم الشبكة لأصحاب أكبر الأموال، بل تعهد بها إلى لجنة تتشكل من تسع طبقات مستقلة، بعدد متساوٍ من المقاعد لكل طبقة.
إثبات الحصة المفوّضة (NPoS)، وهو الأسلوب الأكثر شيوعاً لاختيار المدققين في سلاسل الكتل، يفضي مع مرور الوقت دائماً إلى وصول المجموعة الأكثر ثراءً نفسها إلى موقع القرار. آلية TNPoS الخاصة بـ PezkuwiChain تهدف إلى كسر هذه العلاقة من خلال التصميم نفسه.
📍 كيف تعمل؟
تملأ آلية TNPoS لجنة المدققين من تسع طبقات مستقلة. كل طبقة تحصل على ثلاثة مقاعد، بغض النظر عن حجم رأس المال الذي يقف خلفها. وتتكون اللجنة الكاملة من 27 مدققاً.
🧩 الطبقات التسع
- الرهان (Stake): المواطنون الذين لديهم نقاط رهان فوق الصفر. جهة المحاسبة: السوق.
- المجلس: أعضاء المجلس المنتخبون.
- الديوان: أعضاء المحكمة الدستورية.
- التعليم (Perwerde): المواطنون الذين لديهم نقاط تعليمية. مرتبطون بمؤسسات معتمدة.
- تيكي (Tiki): حاملو شارات المجتمع والمساهمة.
- قرعة المواطنين (Welatî kurası): كل مواطن لديه نقاط ثقة فوق 40.
- الجغرافيا: المواطنون الذين تم التأكد من انتمائهم إلى جزء من الأمة (باشور، باكور، روژآفا، روژهلات، الشتات والقوقاز). توزَّع المقاعد بالتناوب بين المناطق.
- الأقدمية: عضوية متواصلة لمدة عام كامل دون أي مخالفات في التجمع. لا يمكن منحها أو شراؤها؛ تُكتسب بمرور الزمن فقط.
- البنية التحتية: إجراء 48 عملية تحقق من الجلسات وعدم إظهار نمط متكرر من التعطل بالتزامن مع آخرين. الباب الوحيد الذي يُعبر منه بالعمل.
تستند حجة الأمان إلى ارتباط الطبقات بجهات سلطة مختلفة: أي طبقتين مرتبطتين بنفس المؤسسة تُحتسبان كطبقة واحدة فقط.
🎲 العضوية باب، وليست ترتيبًا
أهم ما يميز TNPoS عن الأنظمة القائمة على النقاط هو التالي: داخل الطبقة الواحدة، لا توفر النقاط العالية أي ميزة. فالنقاط تحدد فقط إمكانية الدخول إلى المجمع، أما المقعد فيُوزَّع عبر قرعة عشوائية متساوية الاحتمال. فالمواطن الأكثر ثراءً والمواطن الذي تجاوز الحد الأدنى بالكاد يتمتعان بالفرصة نفسها داخل الطبقة ذاتها. وتُولَّد بذرة القرعة عبر أسلوب الالتزام والكشف (commit–reveal)، بحيث لا يستطيع أي مشارك تحديد النتيجة بمفرده.
🛡️ عتبات ضد اللجان الضعيفة
الطبقة التي يقل عدد أعضائها المؤهلين عن خمسين لا تحصل على أي مقعد، ولا تُوزَّع مقاعدها على الآخرين. الاستثناء الوحيد هو المحكمة المكوّنة من 11 عضواً، حيث العتبة هي ثلاثة. لا يمكن تشكيل لجنة من أقل من خمس طبقات، أو من أقل من 15 عضواً أو أكثر من 64 عضواً. وفي اللجنة الكاملة، نصاب اتخاذ القرار هو 19 عضواً؛ ولإيقاف السلسلة يلزم تحرك 9 مدققين معاً، ولتقسيمها يلزم 11 مدققاً.
⚖️ ثمن سوء الاستخدام
العقوبة الخاصة بـ TNPoS هي الإقصاء: يُستبعد المدقق غير القابل للوصول من المجمع لمدة 24 دورة، أما من يوقّع توقيعاً مزدوجاً فيُستبعد لمدة 360 دورة. أما العقوبة الاقتصادية فهي من اختصاص Asset Hub، ولا يُحرق عملة HEZ المقتطعة، بل تُحوَّل إلى الخزينة.
🎯 لماذا يُعد هذا مهماً؟
تفصل آلية TNPoS بين أمن الشبكة وتراكم رأس المال، إذ تأخذ بعين الاعتبار المساهمة والتعليم والشرعية المؤسسية والزمن. وتؤكد الورقة البيضاء أن عدد البوابات المستقلة هو المعيار الذي ينبغي تقييم الشبكة على أساسه في كل لحظة، وأن هذا العدد يُنشر بشكل علني على السلسلة.
--- 📎 المصدر: الورقة البيضاء لـ PezkuwiChain الإصدار 6.1 ↗