Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde, 26 Eylül'de süresi dolacak olan İran panelinin yetki süresinin uzatılmasını öngören karar tasarısı perşembe günü oylamaya sunuldu. 15 üyeli konseyde tasarı 11 "evet" ve 2 "çekimser" oy alırken, daimi üye Rusya ve Çin "hayır" oylarıyla tasarının reddedilmesini sağladı.

Fransa dönem başkanlığındaki oturumda, Rusya temsilcisi panelin yasal dayanağının 18 Ekim 2025 itibarıyla sona eren 2231 sayılı kararla ortadan kalktığını savundu. Çin, bu görüşü destekleyerek üye devletleri siyasi baskı ve cepheleşmeden kaçınmaya çağırdı ve yasal süresi dolan kararlara saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı. Fransa heyeti ise, BM Genel Sekreterliği'nin onayladığı "snapback" mekanizmasıyla 27 Eylül 2025'te yaptırımların yeniden devreye gireceğini ve panelin hukuken uzatılması gerektiğini belirtti.

ABD temsilcisi, Rusya ve Çin'in tutumunu kendi faaliyetlerini örtbas etme çabası olarak nitelendirerek, panelin dağılmasıyla İran'ın yasadışı askeri faaliyetlerini belgeleyen raporlama mekanizmasının ortadan kalkacağını ve kaçakçılık ağlarının faydalanacağını söyledi. ABD, panel kurma girişimlerini bir kenara bırakıp yaptırım listelerini güncellemeye ve doğrudan bir komite başkanı atamaya odaklanacağını duyurdu. İngiltere temsilcisi ise kararın reddedilmesinden üzüntü duyduklarını, İran'ın nükleer denetçilere kapılarını kapattığını ve nükleer zenginleştirme faaliyetlerini sivil gerekçe olmadan hızlandırdığını hatırlatarak, Rusya ve Çin'i "İran'a kalkan olmakla" suçladı.

Kaynak: Rûdaw

Li Civata Ewlehiyê ya Neteweyên Yekbûyî (NY), reşnivîsa biryarê ku dirêjkirina maweya erka panela Îranê ya ku wê di 26ê Îlonê de bi dawî bibe dihesiband, roja pêncşemê hat dengdan. Li civata ji 11 endaman pêk tê, reşnivîsê 11 dengên "erê" û 2 dengên "bêalî" stendin, lê endamên daîmî Rûsya û Çînê bi dengên "na" bûn sedema redkirina reşnivîsê.

Di civîna bin serokatiya Fransayê de, nûnerê Rûsyayê parast ku bingehê qanûnî yê panelê bi biryara hejmar 2231 ku di 18ê Cotlaha 2025an de bi dawî dibe, ji holê rabûye. Çînê piştevaniya vê dîtinê kir û bang li dewletên endam kir ku ji zextên siyasî û beramberiyê dûr bisekinin û tekez kir ku divê rêz ji biryarên ku maweya wan a qanûnî bi dawî bûye re bê girtin. Şanda Fransayê jî diyar kir ku bi mekanîzmaya "snapback" a ku Sekreteryaya Giştî ya NY'yê pejirandiye, wê cezayên di 27ê Îlona 2025an de dîsa bikevin rewşê û divê panel ji aliyê hiqûqî ve bê dirêjkirin.

Nûnerê DYA'yê helwesta Rûsya û Çînê wekî hewldana veşartina xebatên wan bi xwe bi nav kir û got ku bi belavbûna panelê re, mekanîzmaya raporkirinê ya ku xebatên leşkerî yên neqanûnî yên Îranê diwelitîne wê ji holê rabe û torên qaçaxçiyê wê jê sûdê wergirin. DYA'yê ragihand ku ew wê hewldanên avakirina panelê deynin aliyekî û balê bikişînin ser nûkirina lîsteyên cezayan û tayînkirina serokekî komîteyê yê rasterast. Nûnerê Brîtanyayê jî diyar kir ku ew ji redkirina biryarê xemgîn in, bi bîr xist ku Îranê deriyên xwe ji çavdêrên nukleerî re girtine û xebatên xwe yên dewlemendkirina nukleerî bêyî hinceteke sivîl lezandine, û Rûsya û Çîn bi "bûyîna mertal ji Îranê re" tawanbar kirin.

Çavkanî: Rûdaw

ڕۆژی پێنجشەممە لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان، پڕۆژەبڕیاری درێژکردنەوەی ماوەی کارکردنی لێژنەی ئێران کە لە ٢٦ی ئەیلوولدا بەسەر دەچوو، خرایە دەنگدانەوە. لە ئەنجومەنەکەدا کە لە ١٥ ئەندام پێکهاتووە، پڕۆژەکە ١١ دەنگی "بەڵێ" و ٢ دەنگی "بێلایەن"ی بەدەستهێنا، بەڵام ڕووسیا و چین وەک دوو ئەندامی هەمیشەیی دەنگی "نەخێر"یان دا و بوونە هۆی ڕەتکردنەوەی پڕۆژەکە.

لە دانیشتنەکەدا کە بە سەرۆکایەتیی فەرەنسا بەڕێوەچوو، نوێنەری ڕووسیا ڕایگەیاند کە بنەمای یاساییی لێژنەکە بەپێی بڕیاری ژمارە ٢٢٣١ لە ١٨ی تشرینی اولی ٢٠٢٥ کۆتایی دێت. چین پشتیوانیی لەم بۆچوونە کرد و داوای لە وڵاتانی ئەندام کرد لە گوشاری سیاسی و ئاڵۆزی دووربکەونەوە و جەختی لەوە کردەوە کە دەبێت ڕێز لەو بڕیارانە بگیڕێت کە ماوەی یاسایییان بەسەرچووە. بەڵام شاندی فەرەنسا ئاماژەی بەوە کرد کە بەپێی میکانیزمی "گەڕانەوەی خۆکارانەی سزاکان" کە لەلایەن ئەمیندارێتیی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە پەسەند کراوە، لە ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ سزاکان دیسانەوە جێبەجێ دەکرێنەوە و دەبێت ماوەی کارکردنی لێژنەکە بە شێوەیەکی یاسایی درێژ بکرێتەوە.

نوێنەری ئەمریکا هەڵوێستی ڕووسیا و چینی بە هەوڵێک بۆ داپۆشینی چالاکییەکانی خۆیان وەسف کرد و ڕایگەیاند کە بە هەڵوەشاندنەوەی ئەم لێژنەیە، ئەو سیستمەی ڕاپۆرتدانە نامێنێت کە چالاکیپێدانە سەربازییە نایاساییەکانی ئێران تۆمار دەکات و تۆڕەکانی قاچاخچێتی لەمە سوودمەند دەبن. ئەمریکا ڕایگەیاند کە هەوڵەکانی بۆ دروستکردنی لێژنە وەلان دەنێت و سەرنج دەخاتە سەر نوێکردنەوەی لیستی سزاکان و دیاریکردنی ڕاستەوخۆی سەرۆکی کۆمیتەیەک. نوێنەری بەریتانیاش خەمباریی خۆی بۆ ڕەتکردنەوەی بڕیارەکە دەربڕی و بیرهێنایەوە کە ئێران دەرگاکانی بەڕووی پشکنەرانی ئەتۆمیدا داخستووە و چالاکییەکانی پیتاندنی یۆرانیۆمی بێ مەبەستی مەدەنی خێراتر کردووە، هەروەها ڕووسیا و چینی تۆمەتبار کرد بەوەی بونەتە "قەڵغان بۆ ئێران".

سەرچاوە: Rûdaw

At the United Nations Security Council, a draft resolution proposing to extend the mandate of the Iran panel, which was set to expire on September 26, was put to a vote on Thursday. In the 15‑member council, the draft received 11 votes in favour and 2 abstentions, while the permanent members Russia and China cast “no” votes, causing the draft to be rejected.

During the session chaired by France, the Russian representative argued that the panel’s legal basis had vanished with the expiration of resolution 2231 on 18 October 2025. China backed this view, urging member states to avoid political pressure and confrontation and emphasizing that resolutions whose legal term has expired must be respected. The French delegation, however, pointed out that the “snapback” mechanism approved by the UN Secretariat would trigger the re‑imposition of sanctions on 27 September 2025, and that the panel needed to be extended legally.

The U.S. representative described Russia’s and China’s stance as an attempt to conceal its own activities, warning that the dissolution of the panel would eliminate the reporting mechanism that documents Iran’s illicit military activities and would benefit smuggling networks. The United States said it would set aside efforts to create a new panel and instead focus on updating sanctions lists and appointing a direct committee chair. The British representative expressed disappointment at the rejection, noting that Iran has shut its doors to nuclear inspectors and is accelerating uranium enrichment without a civilian justification, and accused Russia and China of “shielding Iran.”

Source: Rûdaw

در شورای امنیت سازمان ملل، طرح تصمیمی که تمدید مدت صلاحیت هیئت ایران را که در تاریخ ۲۶ سپتامبر منقضی می‌شود، پیش‌بینی می‌کرد، روز پنج‌شنبه برای رای‌گیری ارائه شد. در شورای ۱۵ عضوی، این طرح ۱۱ رأی «بله» و ۲ رأی «محتاط» دریافت کرد، اما اعضای دائم روسیه و چین با رأی «نه» باعث رد طرح شدند.

در جلسه‌ای که تحت ریاست فرانسه برگزار شد، نماینده روسیه استدلال کرد که پایه قانونی هیئت با قطعیت تصمیم شماره ۲۲۳۱ که در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ منقضی می‌شود، از بین رفته است. چین این نظر را تأیید کرد و اعضای دولت‌ها را به اجتناب از فشارهای سیاسی و تفرقه دعوت کرد و تأکید کرد که باید به تصمیماتی که مهلت قانونی آن‌ها به پایان رسیده است، احترام گذاشت. هیئت فرانسه meanwhile اعلام کرد که با مکانیزم «snapback» تأیید شده توسط دبیرکل سازمان ملل، تحریم‌ها در تاریخ ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵ دوباره فعال خواهند شد و لذا تمدید قانونی هیئت ضروری است.

نماینده ایالات متحده، موضع روسیه و چین را تلاشی برای پنهان‌کردن فعالیت‌های خود توصیف کرد و گفت که با فروپاشی هیئت، مکانیزم گزارش‌دهی که فعالیت‌های نظامی غیرقانونی ایران را مستند می‌کرد، از بین خواهد رفت و شبکه‌های قاچاق از این وضعیت بهره‌مند می‌شوند. ایالات متحده اعلام کرد که به جای تلاش برای تشکیل هیئت، بر به‌روزرسانی فهرست تحریم‌ها و انتصاب مستقیم یک رئیس کمیته متمرکز خواهد شد.

نماینده بریتانیا نیز ابراز تأسف کرد که تصمیم رد شد، یادآور شد که ایران درهای خود را بر سر بازرس‌های هسته‌ای بسته و بدون هیچ توجیه مدنی‌ای فعالیت‌های غنی‌سازی هسته‌ای خود را شتاب می‌دهد و روسیه و چین را به «پشت‌پناهی برای ایران» متهم کرد.

منبع: Rûdaw

في مجلس الأمن التابع للأمم المتحدة، عُرض مشروع القرار الذي يهدف إلى تمديد صلاحية لجنة إيران، التي ستنتهي في 26 سبتمبر، على التصويت يوم الخميس. وفي المجلس المكوّن من 15 عضواً، حصل المشروع على 11 تصويتاً بـ "نعم" و2 تصويتاً بـ "امتناع"، بينما أصدر العضوان الدائمان روسيا والصين تصويتاً بـ "لا"، مما أدى إلى رفض المشروع.

خلال الجلسة التي ترأستها فرنسا، جادل ممثل روسيا بأن الأساس القانوني للجنة انتهى بموجب القرار رقم 2231 الذي ينتهي في 18 أكتوبر 2025. وساندت الصين هذا الرأي ودعت الدول الأعضاء إلى تجنب الضغوط السياسية والاستقطاب، مشددةً على ضرورة احترام القرارات التي انتهت صلاحيتها. من جانبها، أكدت وفد فرنسا أن آلية "العودة السريعة" التي أقرها مكتب الأمين العام للأمم المتحدة ستعيد تفعيل العقوبات في 27 سبتمبر 2025، وأنه يجب تمديد اللجنة قانونياً.

وصف ممثل الولايات المتحدة موقف روسيا والصين بأنه محاولة لإخفاء أنشطتهما، مشيراً إلى أن تفكك اللجنة سيؤدي إلى اختفاء آلية الإبلاغ التي توثق الأنشطة العسكرية غير القانونية لإيران، وستستفيد شبكات التهريب من ذلك. وأعلن الولايات المتحدة أنها ستتخلى عن محاولات إنشاء لجنة وتُركز على تحديث قوائم العقوبات وتعيين رئيس لجنة مباشرة. أما ممثل المملكة المتحدة، فعبّر عن أسفه لرفض القرار، مُذكراً أن إيران أغلقت أبوابها أمام المفتشين النوويين وسارعت في برنامج التخصيب النووي دون مبرر مدني، واتهم روسيا والصين بـ "التصدي لإيران".

المصدر: Rûdaw