PEZKUWICHAINDIJITAL KURDISTAN NEWS 15 HEZÎRAN 2026 · DUŞEM
Gündem Görüş
Görüş

Çarmıhtan Gelecek Projeksiyonuna, Merhaba
Dört parçaya bölünmüş bir ülkenin aydını zihnen de çarmıha gerilmiştir; bu köşe, geçmiş paradigmanın muhasebesini yaparak dogmalardan arınmış, modern ve yapıcı bir gelecek projeksiyonu arıyor.

Çarmıhtan Gelecek Projeksiyonuna, Merhaba

Dört parçaya bölünmüş bir ülkenin aydını zihnen de çarmıha gerilmiştir; bu köşe, geçmiş paradigmanın muhasebesini yaparak dogmalardan arınmış, modern ve yapıcı bir gelecek projeksiyonu arıyor.

Yayın hayatına başlayan DK News bünyesinde, sizlerle bu köşede buluşuyoruz. Platform yönetimine bu nitelikli alanı açtıkları için teşekkür ederken; ilk yazının doğası gereği hem okura kısa bir merhaba demek hem de kuracağımız dilin zeminini tarif etmek isterim. Bu yazı, sıradan bir karşılama metni olmanın ötesinde, geçmiş paradigmanın muhasebesi ve geleceğe dair stratejik bir projeksiyon çabasıdır.

Coğrafyamızın ve tarihimizin ne denli ağır bir yük taşıdığını hepimiz iyi biliyoruz. Kasr-ı Şirin’den Sykes-Picot’ya uzanan tarihsel kırılmalarla dört parçaya bölünmüş bir ülkenin gerçeğiyle yüzleşirken, belki de bundan daha acı olanı; Kürt aydınlarının ve yarı-aydınlarının da zihinsel ve ruhsal olarak dört çiviyle adeta çarmıha gerilmiş olmasıdır. Bu parçalanmışlık yalnızca haritalarda kalmamış; düşünce dünyamıza, birbirimizle kurduğumuz ilişkilere ve bireysel karakterlerimize kadar sızmıştır.

Bugün yaşadığımız kaotik süreçlerin temelinde, kolonyal dinamiklerin toplum ve aydın üzerinde yarattığı o derin kişilik erozyonu yatar. Sömürgecilik yalnızca toprakları zapt etmez; zihni, özgüveni ve özne olma iradesini de zedeler. Frantz Fanon’un veya Edward Said’in sömürgeleşmiş zihin üzerine yaptığı analizleri hatırda tutarsak; baskının yarattığı eziklik ve yetersizlik hissi, aydını çoğu zaman dışarıya karşı veremediği mücadeleyi kendi içine yöneltmeye, yapıcı bir birliktelik kurmak yerine birbirini tüketmeye iter.

Psikolojik açıdan bakarsak; Carl Jung’un "Gölge" kavramıyla anlattığı o kabullenemediğimiz karanlık yönlerimiz ya da Alfred Adler’in bastırılmış "aşağılık kompleksine" karşı geliştirdiğimiz o sahte üstünlük çabası tam da bu noktada devreye girer. Kendi içindeki yarayla ve yetersizlikle yüzleşemeyen Kürt aydını, dışarıya yansıtamadığı öfkesini yanı başındaki kardeşine yöneltir; ortak akıl üretmek yerine amansız bir ego savaşıyla küçük iktidar alanları yaratmaya çalışır. Karakter erozyonu dediğimiz şey tam olarak budur. Oysa bir halkın aydını, herkesten önce kendi zihnindeki bu kolonyal izleri silmek, bu psikolojik savunma mekanizmalarını aşmak ve kişilik erozyonunun önüne geçmek zorundadır.

Tarih bize gösteriyor ki; ağır parçalanmışlıklar yaşamış ama geleceği inşa edebilmiş uluslar, geçmişin yasında takılı kalmayıp mentalitelerini esnek ve güncel tutabilenlerdir.

Örneğin Yahudi halkı, yüzyıllar süren sürgünlere ve soykırımlara rağmen; entelektüel ve kültürel hafızasını geleceğe taşıyacak modern kurumlar ve güçlü bir Gelecek Projeksiyonu kurabildiği için var olabildi. Benzer şekilde İrlandalılar... Asırlarca süren İngiliz egemenliğinin ardından İrlanda zihniyeti edilgenliği tamamen reddetti. İrlandalı liderlerin, Britanya Kraliyet üyeleri karşısında elleri ceplerinde rahatça tokalaşmalarındaki o sembolik tavır; ne bir kibir ne de saygısızlık: "Biz senin tarihsel baskını zihnimizde aştık, seninle eşit bir özne olarak muhatabız" diyen, ezilmişliği yırtıp atan modern bir özgüvenin ifadesidir.

Kürtlerin modern dünyada bir özne olarak var olabilmesinin tek koşulu da budur. Sadece "şanlı geçmişimizle" veya "yaşadığımız mağduriyetlerle" avunmak bizi geleceğe taşımaz. Tarihsel bağlarımız elbette güçlüdür ve köklerimiz bize güç verir; ancak kökler, yalnızca gökyüzüne doğru yeni dallar uzatmak için vardır. İhtiyacımız olan şey dogmalardan arınmış, daha modern, esnek ve yapıcı bir mentalitedir.

DK News'teki bu köşede, işte bu arayışın bir parçası olmaya çalışacağım. Sadece siyasetin soğuk diline sıkışıp kalmadan; sanata, kültüre, tarihe, felsefeye ve hayatın ta kendisine dokunan, zihinsel sınırları aşan, aklıselimi ve birliği merkeze alan bir dille karşınızda olacağım. Eleştirirken yıkmayan ama gerçeği söylerken de kimseden çekinmeyen bir duruşla...

Gelecek, geçmişin gölgesinde kaybolanların değil; geçmişinden güç alıp yepyeni bir hikaye yazabilenlerin olacaktır.

Yeniden merhaba. Yolu açık, sözü özgür olsun...

Ji Çarmixê Berev Projeksiyona Paşerojê, Merheba

Rênşenbîrê welatekî ku bûye çar parçe, di hişê xwe de jî li ser çarmixê ye; ev goşe bi hesabkirina paradîgmaya borî re, li projeksiyoneke paşerojê ya nûjen, avaker û azad ji dogmayan digere.

Di nav DK Newsê de ku dest bi jiyana xwe ya weşanê kir, em di vê goşeyê de gihîştin hev. Ez spasiya rêveberiya platformê dikim ku vê qada bişans ji min re vekirine; li gorî xwezaya nivîsa yekem, ez dixwazim hem merhabayeke kurt diyarî xwêneran bikim hem jî bingeha zimanê ku em ê ava bikin pênase bikim. Ev nivîs, ji nivîseke asayî ya xêrhatinê wêdetir, hesabkirina paradîgmaya borî û hewldaneke projeksiyona stratejîk a paşerojê ye.

Em hemû baş dizanin ku erdnîgarî û dîroka me bargiraniyek çend giran hildigire. Gava em bi rastiya welatekî ku bi guherînên dîrokî yên ji Qesra Şîrîn heta Sykes-Picot bûye çar parçe re rûbirû dibin, dibe ku tiştê ji vê êşdartir ev be; rênşenbîr û nîv-rênşenbîrên Kurd jî di hiş û ruhê xwe de bi çar bizmaran li ser çarmixê hatine xistin. Ev parçebûn tenê di nexşeyan de nemaye; derbasî cîhana me ya fikrî, têkiliyên me yên bi hev re û tewra xarakterên me yên kesatî jî bûye.

Li bingeha pêvajoyên aloz ku em îro tê de dijîn, ew xwerûxandina kesayetê ya kûr heye ku dînamîkên kolonyal li ser civak û ronakbîran çêkirine. Mêtingerî ne tenê axê dagir dike; mejî, xwebawerî û vîna bûn xwedî îrade jî xirab dike. Eger em analîzên Frantz Fanon an jî Edward Said ên li ser mejiyê mêtînger hate bîra xwe; hesta biçûkî û kêmasiyê ya ku zextê çêkiriye, ronakbîran pir caran dihêle ku ew têkoşîna ku nikarin li dijî derve bidin, berê wê bidin hundirê xwe û di cihê çêkirina yekitiyeke erênî de, hevdu xelas bikin.

Pê zanistiya derûnnasiyê ku em li babetê binêrin; ew aliyên me yên tarî ku em qebûl nakin û Carl Jung bi têgeha "Sêwî" rave dike, yan jî ew hewla bilindiya sexte ku em li dijî "kêmasiya kûr" ya ku hatî pêpêkirin û Alfred Adler behs dike pêş dixînin, درست li vê derê dikevin dewrê. Rewşenbîrê Kurd ê ku nikare li gel birîna xwe û kêmasiya xwe ya hundirîn re rûbirû bibe, ew hêrsa ku nikare bide derve, berê wê dide birayê xwe yê li kêleka xwe; di cihê ku hişê hevpar çêbike de, bi şerekî mezin ê egoyê hewl dide ku ji xwe re qadên piçûk yên desthilatdariyê çêbike. Ew tiştê ku em jê re dibêjin xirabûna karakterî درست ev e. Lê belê divê rewşenbîrê geltekî, ji hemû kesî bêtir van şopên kolonyal yên di hişê xwe de paqij bike, van rêyên parastina derûnî derbas bike û li ber xirabûna kesayetê bibe asteng.

Dîrok nîşanî me dide ku; ew neteweyên ku parçebûnên giran dîtine lê paşeroja xwe ava kirine, yên ku di şîna borî de nemane û hişmendiya xwe nerm û rojane girtine ne.

Pênasa vê yekê gelê Cihû ye; tevî ku bi sedsalan di nav xebitandin û qirkirinê de jiyan kirin jî, wan karîbû bîra xwe ya rewşenbîrî û çandî biparêzin û saziyên nûjen û Pêşbiniyeke Hêzdar a Pêşerojê ava bikin, loma karîbûn li ser piyan bimînin. Mînakeke din jî Îrlandî ne... Piştî sedsalan ji desthilatiya Brîtanyayê, hişmendiya Îrlandî pasîfbûnê bi temamî red kir. Ew sekna sembolîk a ku rêberên Îrlandî li hemberî endamên Malbata Qalichî ya Brîtanyayê bi destên di bêrikên xwe de bi rehetî silavê didin wan; ne quretî ye û ne jî rêznedan e: Ew gotina "Me zilm û zexta te ya dîrokî di hişê xwe de derbas kir, em wekî aliyekî wekhev bi te re diaxivin" e, nîşana xwebaweriyeke nûjen e ku bindestiyê ji holê radike.

Ew yekane merc e ku Kurd jî di cîhana nûjen de wekî aliyekî azad û serbixwe hebin. Tenê bi "raboriya xwe ya bişênî" an jî bi "mexduriyetên ku me dîtine" xwe xapandin, me nabe pêşerojê. Sînor û girêdanên me yên dîrokî bê guman hêzdar in û kokên me hêzê didin me; lê belê kok tenê ji bo ku ber bi ezmên ve çeqên nû bide hene. Tiştê ku em hewce ne hişmendiyeke nûjentir, nermtir û avaker e ku ji dogmayan reya xwe cuda kiriye.

Lê vê quncikê DK Newsê, ez ê bixebitim ku bibim parçeyekî vê gerê. Bêyî ku tenê di zimanê sar ê siyasetê de bimînim; bi zimanekî ku dest dide huner, kultûr, dîrok, felsefe û jiyanê bixwe, sînorên hişî derbas dike û hişê saxlem û yekîtiyê dike navend, ez ê li hemberî we bim. Bi seknekî ku di dema rexneyê de xera nake, lê di dema gotina rastiyê de jî ji kesî natirse...

Paşeroj ne ya wan e yên di sîbera boriyê de winda dibin; ya wan e yên ku ji boriya xwe hêzê digirin û çîrokeke nû dinivîsin.

Dîsa merhaba. Rêya wê vekirî, gotina wê azad be...

لە لەسێدارەدانەوە بۆ دیدگای دواڕۆژ، سڵاو

ڕۆشنبیری نیشتمانێکی چوارپارچەکراو لە ڕووی هزرییەوە لەسێدارە دراوە؛ ئەم گۆشەیە بە پێداچوونەوەی پارادایمی ڕابردوو، بەدوای دیدگایەکی هاوچەرخ و بنیادنەرانەی ئایندەدا دەگەڕێت کە دوور بێت لە دەمارگیری.

لەگەڵ دەستپێکردنی کارەکانی دیجیتاڵ کوردستان نیوز، لەم گۆشەیەدا بە دیدارتان شاد دەبینەوە. سوپاسی بەڕێوەبەرایەتی سەکۆکە دەکەم بۆ ڕەخساندنی ئەم دەرفەتە بەپێزە؛ بەپێی سروشتی یەکەم وتار، دەمەوێت هەم سڵاوێکی کورتیش لە خوێنەران بکەم و هەم بنەمای ئەو زمانە ڕوون بکەمەوە کە بەکاری دەهێنین. ئەم وتارە، وێنەی تەنها دەقێکی ئاسایی بەخێرهاتن نییە، بەڵکو پێداچوونەوەیەکە بە پارادایمی ڕابردوو و هەوڵێکە بۆ دیاریکردنی دیدگایەکی ستراتیژی بۆ ئایندە.

هەموومان باش دەزانین کە جوغرافیا و مێژوومان چ بارێکی قورسیان هەڵگرتووە. کاتێک ڕووبەڕووی ڕاستیی وڵاتێکی چوارپارچەکراو دەبینەوە لە ڕێگەی وەرچەرخانە مێژووییەکانەوە لە قەسری شیرینەوە تا سایکس-پیکۆ، بەڵکو ئەوەی لەمەش ئازاربەخشترە؛ ئەوەیە کە ڕۆشنبیران و نیمچە ڕۆشنبیرانی کوردیش لە ڕووی فکری و ڕۆحییەوە بە چوار بزمار لەسێدارە دراون. ئەم پارچەپارچەبوونە تەنها لەسەر نەخشەکان نەمایەوە؛ بەڵکو دزەی کردووەتە ناو جیهانی فکرمان، پەیوەندییەکانمان لەگەڵ یەکتری و کەسایەتییە تاکەکەسییەکانمان.

لە بنەمای ئەو پرۆسە ئاڵۆزانەی ئەمڕۆ تێیدا دەژین، ئەو داخورانی قووڵی کەسایەتییە هەیە کە داینەمۆ کۆلۆنیالییەکان لەسەر کۆمەڵگە و ڕۆشنبیر دروستیان کردووە. کۆلۆنیالیزم تەنیا خاک داگیر ناکات؛ بەڵکو مێشک، متمانە بەخۆبوون و ئیرادەی بوون بە خاوەن بڕیاریش بریندار دەکات. ئەگەر شیکارییەکانی فرانز فانون یان ئێدوارد سەعید لەسەر مێشکی داگیرکراو لە یاد بگرین؛ هەستی لاوازی و کەموکوڕی کە بەهۆی زۆردارییەوە دروست بووە، زۆرجار ڕۆشنبیر ناچار دەکات ئەو خەباتەی نەیتوانیوە لە دەرەوە بیکات، ئاراستەی ناوخۆی خۆی بکات و لە جیاتی دروستکردنی یەکێتییەکی بونیادنەر، یەکتر بەفیڕۆ بدەن.

لە ڕوانگەی دەروونناسییەوە؛ ئەو لایەنە تاریکانەی کە ناتوانین قبووڵیان بکەین و کارڵ یونگ بە چەمکی "سێبەر" باسی دەکات، یان ئەو هەوڵە ساختەیەی بۆ باڵادەستی کە بەرامبەر بە "هەستی کەمیی" سەرکوتکراو لە ڕوانگەی ئەلفڕێد ئادلەرەوە پەرەی پێ دەدەین، هەر لەم خاڵەدا دێتە ئاراوە. ڕۆشنبیری کورد کە ناتوانێت ڕووبەڕووی برین و کەموکوڕییەکانی ناوەوەی خۆی ببێتەوە، ئەو تووڕەییەی کە ناتوانێت ئاراستەی دەرەوەی بکات، ئاراستەی براکەی تەنیشتی دەکات؛ لە جیاتی بەرهەمهێنانی عەقڵی هاوبەش، بە شەڕێکی بێ کۆتایی ئیگۆ، هەوڵ دەدات ناوچەی دەسەڵاتی بچووک بۆ خۆی دروست بکات. ئەوەی پێی دەڵێین داڕمانی کەسایەتی، هەر ئەمەیە. لە کاتێکدا ڕۆشنبیری گەلێک، پێش هەموو کەس دەبێت ئەو شوێنەوارە کۆلۆنیالییانەی ناو مێشکی خۆی بسڕێتەوە، بەسەر ئەم میکانیزمە بەرگرییە دەروونییانەدا زاڵ بێت و ڕێگری لە داڕمانی کەسایەتی بکات.

مێژوو پێمان دەڵێت؛ ئەو نەتەوانەی تووشی دابەشبوونی قورس بوون بەڵام توانیویانە داهاتوو بونیاد بنێن، ئەوانەن کە لە ماتەمینی ڕابردوودا نەماونەتەوە و توانیویانە عەقڵییەتی خۆیان نەرم و سەردەمیانە بهێڵنەوە.

بۆ نموونە گەلی جوولەکە، سەرەڕای سەدان ساڵ دەربەدەری و جینۆساید؛ توانییان بەهۆی دروستکردنی دامەزراوەی مۆدێرن و "پێشبینییەکی بەهێزی داهاتوو" کە یادەوەریی ڕۆشنبیری و کەلتوورییان بۆ داهاتوو دەگوازێتەوە، بمێننەوە. بە هەمان شێوە ئیرلەندییەکان... دوای سەدان ساڵ لە ژێردەستەیی بەریتانیا، عەقڵیەتی ئیرلەندی بە تەواوی دەستەپاچەیی ڕەتکردەوە. ئەو هەڵوێستە هێماییەی سەرکردە ئیرلەندییەکان کە لە بەرامبەر ئەندامانی خێزانی شاهانەی بەریتانیا دەستیان لە گیرفاندا بوو و بە ئاسوودەیی تەوقەیان دەکرد؛ نە خۆبەزلزانین بوو و نە بێڕێزیش: بەڵکو دەربڕینی متمانەبەخۆبوونێکی مۆدێرن بوو کە دەڵێت: "ئێمە زۆرداریی مێژوویی تۆمان لە عەقڵماندا تێپەڕاندووە و وەک بوونەوەرێکی یەکسان لەگەڵ تۆدا مامەڵە دەکەین"، ئەمەش ئەو چەوساوەییە دەدڕێنێت.

تاکە مەرجی ئەوەی کورد بتوانێت لە جیهانی مۆدێرندا وەک بوونەوەرێک بمێنێتەوە، هەر ئەمەیە. تەنها خۆخافڵاندن بە "ڕابردووی شکۆدارمان" یان بەو "مەزڵوومییەتانەی" کە تووشمان بووە، ئێمە بەرەو داهاتوو نابات. پەیوەندییە مێژووییەکانمان بێگومان بەهێزن و ڕیشەکانمان هێزمان پێ دەبەخشن؛ بەڵام ڕیشەکان تەنها بۆ ئەوەن کە لق و پۆپی نوێ بەرەو ئاسمان درێژ بکەین. ئەوەی پێویستمانە عەقڵیەتێکی مۆدێرنتر، نەرمتر و بنیاتنەرترە کە لە دۆگماکان پاک کرابێتەوە.

لەم گۆشەیەی دیجیتاڵ کوردستان نیوزدا، هەوڵ دەدەم بەشێک بم لەم گەڕانە. تەنها لە زمانی ساردی سیاسەتدا قەتیس نامێنمەوە؛ بەڵکو بە زمانێک کە دەست بۆ هونەر، کلتوور، مێژوو، فەلسەفە و خودی ژیان دەبات، سنوورە هزرییەکان دەبەزێنێت و ژیری و یەکێتی دەکاتە چەق، لە خزمەتتاندا دەبم. بە هەڵوێستێک کە لە کاتی ڕەخنەگرتندا وێران نەکات، بەڵام لە کاتی گوتنی ڕاستیدا لە کەس نەترسێت...

داهاتوو هی ئەوانە نییە کە لە سێبەری ڕابردوودا ون بوون؛ بەڵکو هی ئەوانەیە کە هێز لە ڕابردوویان وەردەگرن و دەتوانن چیرۆکێکی نوێ بنووسنەوە.

دیسان سڵاو. ڕێگای کراوە و وتەی ئازاد بێت...

Hello to the Future Projection from the Cross

The intellectual of a country divided into four parts has also been mentally crucified; this column seeks a modern and constructive future projection, free of dogmas, by accounting for the past paradigm.

Within DK News, now in its publishing life, we meet you in this column. I thank the platform’s management for opening this qualified space; as befits a first article, I would like both to greet the reader briefly and outline the foundation of the language we will build. This piece is more than a simple welcome; it is an accounting of the past paradigm and a strategic projection toward the future.

We all know well how heavy a burden our geography and history bear. Confronting the reality of a country split into four parts by historical ruptures ranging from the Treaty of Sèvres to Sykes‑Picot, perhaps an even more painful truth is that Kurdish intellectuals and semi‑intellectuals have also been mentally and spiritually crucified on four nails. This fragmentation has not remained confined to maps; it has seeped into our realm of thought, into the relationships we forge with one another, and into our individual characters.

At the root of the chaotic processes we are experiencing today lies a deep personality erosion inflicted by colonial dynamics on society and the intellectual class. Colonialism does not only seize lands; it also damages the mind, confidence, and the will to be a subject. If we recall the analyses of Frantz Fanon or Edward Said on the colonized mind, the sense of oppression, humiliation and inadequacy that oppression creates often drives the intellectual to turn the struggle they cannot wage outwardly into an inward one, leading them to consume each other rather than build a constructive solidarity.

From a psychological perspective, the dark aspects of ourselves that we cannot accept, described by Carl Jung as the “Shadow,” or the false sense of superiority we develop against Alfred Adler’s repressed “inferiority complex,” come into play precisely at this point. A Kurdish intellectual who cannot confront the wound and inadequacy within projects the anger he cannot express outward onto his brother beside him; instead of generating collective wisdom, he tries to create small power zones through a relentless ego battle. What we call character erosion is exactly this. Yet the intellectual of a people must, before anyone else, erase these colonial traces from his own mind, overcome these psychological defense mechanisms, and prevent personality erosion.

History shows us that nations which have endured severe fragmentation yet managed to build the future are those that do not remain stuck in the mourning of the past, but keep their mentality flexible and up‑to‑date.

For example, the Jewish people, despite centuries of exile and genocide, survived because they were able to build modern institutions and a strong Future Projection that would carry their intellectual and cultural memory into the future. Similarly, the Irish… After centuries of British rule, the Irish mindset completely rejected passivity. The symbolic gesture of Irish leaders comfortably shaking hands with members of the British Royal Family, hands in their pockets, is neither arrogance nor disrespect: “We have overcome your historical oppression in our minds, we engage with you as an equal subject”—an expression of a modern confidence that tears apart the legacy of subjugation.

The only condition for Kurds to exist as a subject in the modern world is exactly this. Relying solely on a “glorious past” or on “the suffering we have endured” will not carry us into the future. Our historical ties are, of course, strong and our roots give us strength; however, roots exist only to extend new branches toward the sky. What we need is a mentality that is free from dogma, more modern, flexible and constructive.

In this corner of DK News, I will try to be part of this quest. Without getting trapped in the cold language of politics; I will address you with a language that touches art, culture, history, philosophy and life itself, that transcends mental boundaries, and that places reason and unity at its core. With a stance that does not destroy while criticizing, yet shies away from no one when speaking the truth...

The future will belong not to those who disappear in the shadow of the past, but to those who draw strength from their past and write an entirely new story.

Hello again. May the road be clear, and the speech be free...

سلام به پیش‌بینی آینده از صلیب

اندیشمند یک کشور چهار بخشی نه تنها به‌صورت فیزیکی، بلکه ذهنی نیز به صلیب کشیده شده است؛ این ستون، با حساب‌کتابی از پارادایم‌های گذشته و رهایی از تعصبات، به دنبال یک پیش‌بینی آینده مدرن و سازنده است.

در چارچوب DK News که به تازگی به عرصه انتشار رسیده، در این ستون با شما ملاقات می‌کنیم. از مدیریت پلتفرم به‌خاطر فراهم کردن این فضای تخصصی تشکر می‌کنم؛ با توجه به طبیعت اولین مقاله، می‌خواهم هم به خواننده یک سلام کوتاه بگویم و هم پایه‌های زبانی که قرار است بسازیم را توصیف کنم. این نوشتار فراتر از یک متن خوش‌آمدگویی ساده است؛ حساب‌کتابی از پارادایم‌های گذشته و تلاشی استراتژیک برای پیش‌بینی آینده.

ما همه به خوبی می‌دانیم که جغرافیا و تاریخ ما چه باری سنگین بر دوش دارد. هنگام مواجهه با واقعیت کشوری که از زمان قصر شیرین تا پیمان سیکس‑پیکو به چهار بخش تقسیم شده است، شاید دردناک‌تر از این باشد؛ این که روشنفکران و نیمه‌روشنفکران کرد نیز به‌صورت ذهنی و روحی گویی با چهار میخ به صلیب کشیده شده‌اند. این تقسیم‌پذیری تنها در نقشه‌ها باقی نمانده؛ به دنیای فکری ما، روابطی که با یکدیگر برقرار می‌کنیم و شخصیت‌های فردی‌مان نفوذ کرده است.

در پایهٔ فرایندهای آشوب‌ناکی که امروز تجربه می‌کنیم، آن فرسایش عمیق شخصیت که دینامیک‌های استعماری بر جامعه و روشنفکران ایجاد می‌کند، نهفته است. استعمار نه تنها زمین‌ها را تصرف می‌کند؛ بلکه ذهن، اعتماد به نفس و ارادهٔ خودآگاهی را نیز آسیب می‌زند. اگر تجزیه و تحلیل‌های فانتز فانون یا ادوارد سعید دربارهٔ ذهن مستعمره‌شده را به یاد آوریم؛ حس ضعیف بودن و ناکافی بودن که فشار ایجاد می‌کند، غالباً روشنفکری را به این می‌کشاند که مبارزه‌ای که نمی‌تواند به بیرون بکند را به درون خود متمرکز کند، به جای ایجاد همبستگی سازنده، خود را به‌یکدیگر مصرف می‌کند.

از منظر روان‌شناختی؛ آن جنبه‌های تاریکی که کارل یونگ با مفهوم «سایه» توضیح می‌دهد یا تلاش تقلبی برای برتری که در مقابل «مجسمهٔ حقارت» سرکوب‌شدهٔ آلفرد آدلر می‌سازیم، دقیقاً در همین نقطه وارد عمل می‌شوند. روشنفکر کرد که نمی‌تواند با زخم و ناتوانی درونی‌اش روبرو شود، خشم خود را که نمی‌تواند به بیرون منتقل کند، به برادر نزدیک‌اش می‌سپارد؛ به جای تولید عقل مشترک، سعی می‌کند با یک جنگ بی‌پایان ایگو، حوزه‌های کوچک قدرت ایجاد کند. آنچه ما «فرسایش شخصیت» می‌نامیم دقیقاً همین است. اما روشنفکر یک ملت، پیش از همه باید ردهای استعماری در ذهن خود را پاک کند، این سازوکارهای دفاعی روانی را پشت سر بگذارد و از فرسایش شخصیت جلوگیری کند.

تاریخ به ما نشان می‌دهد که مللّی که تجزیه‌های سنگین را تجربه کرده‌اند اما توانسته‌اند آینده را بسازند، کسانی هستند که به سوگ گذشته چسبیده نیستند و ذهنیت خود را انعطاف‌پذیر و به‌روز نگه می‌دارند.

به عنوان مثال، مردم یهودی، علیرغم قرن‌ها تبعید و نسل‌کشی؛ توانستند به‌دلیل ایجاد نهادهای مدرن که حافظهٔ فکری و فرهنگی خود را به آینده می‌برد و یک پروژکسیون آینده قدرتمند می‌سازند، وجود داشته باشند. به‌طور مشابه، ایرلندی‌ها... پس از قرن‌ها سلطهٔ انگلیسی، ذهنیت ایرلند کاملاً از سکون رد شد. رفتار نمادین رهبران ایرلندی که در مقابل اعضای سلطنت بریتانیا، دست‌هایشان در جیب‌ها راحت دست می‌دهند؛ نه تکبر و نه بی‌احترامی: «ما فشار تاریخی تو را در ذهن‌مان پشت سر گذاشتیم، و به عنوان یک فاعل برابر با تو در ارتباطیم» که بیانگر اعتماد به‌نفس مدرن است که سرکوب را می‌پاره.

شرط واحد برای وجود کردهای کردها به عنوان یک فاعل در دنیای مدرن همین است. فقط «گذشتهٔ پرشکوهمان» یا «آسیب‌دیدگی‌های تجربه‌شده‌مان» ما را به آینده نمی‌برد. پیوندهای تاریخی‌مان قطعاً قوی‌اند و ریشه‌هایمان به ما قدرت می‌دهند؛ اما ریشه‌ها فقط برای دراز کردن شاخه‌های جدید به سوی آسمان وجود دارند. آنچه نیاز داریم ذهنیتی پاک از تعصبات، مدرن‌تر، انعطاف‌پذیر و سازنده است.

در این گوشه از DK News، سعی می‌کنم بخشی از این جستجو باشم. بدون اینکه در زبان سرد سیاست گیر بیفتم؛ با زبانی که به هنر، فرهنگ، تاریخ، فلسفه و خود زندگی می‌پردازد، مرزهای ذهنی را می‌گستراند، عقل و وحدت را در مرکز می‌گیرد. با موضعی که در نقد تخریب نمی‌کند اما در گفتن حقیقت از هیچ‌کس نمی‌ترسد...

آینده، برای کسانی نیست که در سایهٔ گذشته گم می‌شوند؛ بلکه برای آنهایی خواهد بود که از گذشته نیرو می‌گیرند و می‌توانند داستانی کاملاً جدید بنویسند.

دوباره سلام. راه باز باشد، کلام آزاد باشد...

مرحبًا بإسقاط المستقبل من الصليب

العالم المثقف في دولة مقسمة إلى أربعة أجزاء قد صُلب ذهنه أيضًا؛ هذه الزاوية تبحث عن إسقاط مستقبلٍ حديثٍ وبنّاءٍ خالٍ من العقائد، من خلال محاسبة النموذج السابق.

في إطار DK News التي بدأت مسيرتها الإعلامية، نلتقي بكم في هذه الزاوية. نشكر إدارة المنصة على إتاحة هذا المجال المتخصص؛ وبما أن طبيعة المقالة الأولى تستدعي تحية قصيرة للقارئ ووصف أسس اللغة التي سنبنيها. هذه المقالة، تتجاوز كونها نصًا ترحيبيًا عاديًا، إنها محاسبة للنموذج السابق وسعي استراتيجي لإسقاط مستقبلٍ ما.

نحن جميعًا نعلم جيدًا مدى الثقل الذي تحمله جغرافيتنا وتاريخنا. بينما نواجه حقيقة دولة مقسمة إلى أربعة أجزاء عبر الانقسامات التاريخية من كسر-الشيرين إلى سايكس-بيكو، ربما يكون ما هو أكثر إيلامًا هو؛ أن المثقفين الكُرديين ونصف المثقفين قد صُلبوا ذهنياً وروحياً بأربعة مسامير كما لو كانوا على الصليب. هذا الانقسام لم يقتصر على الخرائط فقط؛ بل تسرب إلى عالم أفكارنا، وعلاقاتنا مع بعضنا البعض، وإلى شخصياتنا الفردية.

في صميم العملية الفوضوية التي نعيشها اليوم، تكمن تآكل الشخصية العميق الذي تخلقه الديناميات الاستعمارية على المجتمع والمثقفين. لا يقتصر الاستعمار على احتلال الأراضي فقط؛ بل يضر بالعقل والثقة بالنفس وإرادة الفرد في أن يكون ذاتًا. إذا تذكرنا تحليلات فرانتز فانون أو إدوارد سعيد حول العقل المستعمر؛ فإن الشعور بالضعف والنقص الذي يخلقه القمع يدفع المثقف غالبًا إلى توجيه صراعه غير القادر على مواجهته خارجيًا إلى داخله، مما يدفعه إلى استهلاك بعضه البعض بدلاً من بناء تضامن بنّاء.

من الناحية النفسية؛ ما يصفه كارل يونغ بمفهوم "الظل" من الجوانب المظلمة التي لا نستطيع قبولها، أو ما طوره ألفريد أدلر ضد "عقدة الدونية" المكبوت، هو ما يدخل حيز التنفيذ في هذه اللحظة. المثقف الكردي الذي لا يستطيع مواجهة الجرح والنقص داخل نفسه، يوجه غضبه غير المُعبَّر عنه إلى أخيه القريب؛ بدلاً من إنتاج عقل جماعي، يحاول خلق مناطق سلطة صغيرة من خلال صراع أناه لا هوادة فيه. ما نسميه تآكل الشخصية هو بالضبط هذا. ومع ذلك، يجب على المثقف في أي شعب أن يمحو أولاً هذه الآثار الاستعمارية في ذهنه، ويتجاوز آليات الدفاع النفسية، ويمنع تآكل الشخصية قبل أي أحد.

التاريخ يُظهر لنا أن الأمم التي عانت من انقسامات شديدة ولكنها تمكنت من بناء مستقبلها، هي تلك التي لا تُعلق في حزن الماضي وتُبقي عقليتها مرنة ومواكبة للواقع.

على سبيل المثال، تمكن الشعب اليهودي من البقاء على قيد الحياة لأنه استطاع بناء مؤسسات حديثة وإسقاط مستقبلي قوي Gelecek Projeksiyonu لنقل ذاكرته الفكرية والثقافية إلى المستقبل، رغم قرون من النفي والإبادة. وبنفس الطريقة، فإن الأيرلنديين... بعد قرون من الهيمنة البريطانية، رفضت العقلية الأيرلندية الخمول تمامًا. إن السلوك الرمزي لقادة أيرلندا الذين يصافحون بأيديهم في جيوبهم أمام أفراد العائلة الملكية البريطانية ليس بغطرسة ولا بقلة احترام: "لقد تجاوزنا غزوك التاريخي في عقولنا، ونحن نتعامل معك كموضوع مساوي"، وهو تعبير عن ثقة حديثة تمزق قيود الضعف.

الشرط الوحيد لوجود الأكراد كموضوع في العالم الحديث هو هذا. الاكتفاء بـ"ماضينا المجيد" أو "معاناتنا التي عشناها" لا ينقلنا إلى المستقبل. روابطنا التاريخية بالطبع قوية وجذورنا تمنحنا القوة؛ لكن الجذور لا توجد إلا لتمديد فروع جديدة نحو السماء. ما نحتاجه هو عقلية خالية من العقائد، أكثر حداثة، مرنة وبناءة.

في هذه الزاوية في DK News، سأحاول أن أكون جزءًا من هذا البحث. دون أن أقتصر على لغة السياسة الباردة؛ سأتحدث إليكم بلغة تمس الفن، الثقافة، التاريخ، الفلسفة، والحياة نفسها، تتجاوز الحدود الذهنية، وتضع العقل والروح والوحدة في المركز. موقف لا يهدم أثناء النقد، لكنه لا يتردد في قول الحقيقة أمام أي أحد...

المستقبل سيكون لأولئك الذين لا يضيعون في ظل الماضي؛ بل أولئك الذين يستمدون القوة من ماضيهم ويكتبون قصة جديدة كليًا.

مرحبًا مرة أخرى. ليكن الطريق مفتوحًا، والكلمة حرة...

İlgili haberler