
Diyarbakır’da “Kürt Dilinin Özellikleri” Paneli Gerçekleştirildi
Diyarbakır Kültür Yolu Festivali kapsamında düzenlenen panelde, Kürtçenin tarihi, lehçeler arası yakınlaşma ve akademik geleceği ele alındı.
Diyarbakır Kültür Yolu Festivali kapsamında, Prof. Dr. Fuat Sezgin Kütüphanesi'nde "Kürt Dilinin Özellikleri" başlıklı panel düzenlendi. Panelde, Şeyh Ahmed-i Fekir Divanı ve Mele Ahmed-i Hasi'nin Mevlidi gibi klasik eserler üzerinden Kürt dilinin tarihsel evreleri incelendi.
Mardin Artuklu Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdurrahman Adak, "Kürtçe Farsçanın bir lehçesi değil, son derece zengin ve kadim bir dildir. Günümüzde Kurmanci, Sorani ve Zaza lehçeleri arasındaki karşılıklı anlaşılabilirlik her geçen gün artıyor; lehçeler birbirine yakınlaşıyor." şeklinde değerlendirmede bulundu. Aynı üniversiteden Prof. Dr. Hayrullah Acar ise, "mevcut olumlu akademik sürecin devam etmesi halinde dilin her alanda rüştünü daha güçlü biçimde ortaya koyacağını" belirtti.
Araştırmalara göre, tarihi belgelerle Kürtçenin Hewraman’dan Maraş’a uzanan geniş bir coğrafyada asırlardır etkin bir şekilde kullanıldığı vurgulandı. Dünyada konuşulan 7 binden fazla canlı dil arasında Kürtçe, barındırdığı 900 bini aşkın kelime ve kavram zenginliğiyle dünyanın en zengin dilleri arasında 8. sırada gösteriliyor.
Kaynak: Kurdistan24
Li Diyarbekirê Panela “Taybetmendiyên Zimanê Kurdî” Hat Çêkirin
Di çarçoveya Festîvala Rêya Çandê ya Diyarbekirê de panela ku hat li دارxistin, dîroka Kurdî, nêzîkbûna di navbera zaraveyan de û paşeroja wî ya akademîk hatin gotûbêjkirin.
Di çarçoveya Festîvala Rêya Çandê ya Diyarbekirê de, li Pertûkxaneya Prof. Dr. Fuat Sezgin paneleke bi sernavê "Taybetmendiyên Zimanê Kurdî" hat li dar xistin. Di panelê de li ser berhemên klasîk ên wekî Dîvana Şêx Ehmedê Feqîr û Mewlûda Mela Ehmedê Xasî, qonaxên dîrokî yên zimanê Kurdî hatin lêkolînkirin.
Mamosteyê Zanîngeha Mardin Artukluyê Prof. Dr. Abdurrahman Adak got: "Kurdî ne zaraveyekî Farsî ye, zimankî pir dewlemend û kevnar e. Îro têgihiştina di navbera zaraveyên Kurmancî, Soranî û Zazakî de roj bi roj zêde dibe; zarave nêzîkî hev dibin." Ji heman zanîngehê Prof. Dr. Hayrullah Acar jî diyar kir ku "heke ev pêvajoya akademîk a erênî berdewam bike, ziman wê di her qadê de hêza xwe bi awayekî bihêztir nîşan bide."
Li gorî lêkolînan, hat teqezkirin ku bi belgeyên dîrokî Zimanê Kurdî bi sedsalan e li erdnîgariyeke fireh ji Hewramanê heta Mereşê bi awayekî çalak hat xebitandin. Di nav zêdetirî 7 hezar zimanên zindî yên cîhanê de, Kurdî bi dewlemendiya xwe ya ji 900 hezarî zêdetir peyv û têgehan, di nav zimanên herî dewlemend ên cîhanê de di rêza 8an de tê nîşandan.
Çavkanî: Kurdistan24
لە ئامەد پانێڵی "تایبەتمەندییەکانی زمانی کوردی" بەڕێوەچوو
لەو پانێڵەی لە چوارچێوەی فێستیڤاڵی ڕێگای کولتووریی ئامەد سازکرا، مێژووی زمانی کوردی، نزیکبوونەوەی زاراوەکان و داهاتووی ئەکادیمیی زمانەکە تاوتوێ کرا.
لە چوارچێوەی فێستیڤاڵی ڕێگای کولتووریی ئامەد، لە کتێبخانەی پڕۆفیسۆر دکتۆر فوئاد سیزگین پانێڵێک بە ناونیشانی "تایبەتمەندییەکانی زمانی کوردی" بەڕێوەچوو. لە پانێڵەکەدا، لە ڕێگەی بەرهەمە کلاسیکییەکانەوە وەک دیوانی شێخ ئەحمەدی فەقێ و مەولودنامەی مەلای ئەحمەدی خاسی، قۆناغە مێژووییەکانی زمانی کوردی لێکدرانەوە.
مامۆستای زانکۆی ماردین ئارتوکلو، پڕۆفیسۆر دکتۆر عەبدولڕەحمان ئاداک لەم بارەیەوە وتی: "زمانی کوردی زاراوەیەکی زمانی فارسی نییە، بەڵکو زمانێکی زۆر دەوڵەمەند و کۆنە. لەمڕۆدا تێگەیشتنی هاوبەش لە نێوان زاراوەکانی کرمانجی، سۆرانی و زازاکیدا ڕۆژ بە ڕۆژ زیاتر دەبێت و زاراوەکان لە یەکتر نزیک دەبنەوە." هەروەها پڕۆفیسۆر دکتۆر خەیروڵڵا ئاجار لە هەمان زانکۆوە ئاماژەی بەوە کرد کە "ئەگەر ئەم ڕەوتە ئەکادیمییە ئەرێنییەی ئێستا بەردەوام بێت، زمانەکە لە هەموو بوارەکاندا پێگە و توانای خۆی بە شێوەیەکی بەهێزتر دەسەلمێنێت."
بەپێی توێژینەوەکان، جەخت لەسەر ئەوە کرایەوە کە بەپێی بەڵگە مێژووییەکان، زمانی کوردی سەدان ساڵە لە جوگرافیایەکی بەرفراواندا لە هەورامانەوە تا مەڕەش بە شێوەیەکی کاریگەر بەکارهاتووە. لە نێوان زیاتر لە ٧ هەزار زمانی زیندووی جیهاندا، زمانی کوردی بەهۆی بوونی زیاتر لە ٩٠٠ هەزار وشە و دەوڵەمەندیی چەمکەکانییەوە، بە یەکێک لە دەوڵەمەندترین زمانەکانی جیهان دادەنرێت و لە ڕیزبەندی هەشتەمدا دەبینرێت.
سەرچاوە: کوردستان٢٤
Panel on “Features of the Kurdish Language” Held in Diyarbakır
The panel, organized as part of the Diyarbakır Cultural Route Festival, addressed the history of Kurdish, the convergence of its dialects, and its academic future.
Within the Diyarbakır Cultural Route Festival, a panel titled “Features of the Kurdish Language” was held at the Prof. Dr. Fuat Sezgin Library. The discussion examined the historical stages of Kurdish through classical works such as the Divan of Sheikh Ahmed‑i Fekir and the Maulid of Mullah Ahmed‑i Hasi.
Prof. Dr. Abdurrahman Adak, a faculty member at Mardin Artuklu University, stated: “Kurdish is not a dialect of Persian; it is a highly rich and ancient language. Today, mutual intelligibility among the Kurmanji, Sorani and Zaza dialects is increasing daily; the dialects are drawing closer together.” Prof. Dr. Hayrullah Acar, also from the same university, added that “if the current positive academic process continues, the language will demonstrate its vitality even more strongly across all fields.”
Research highlighted that historical documents show Kurdish has been actively used for centuries across a vast area stretching from Hewraman to Maraş. Among the more than 7,000 living languages spoken worldwide, Kurdish ranks eighth in terms of richness, with over 900,000 words and concepts.
Source: Kurdistan24
در دیاربکر «پنل ویژگیهای زبان کردی» برگزار شد
در چارچوب جشنواره مسیر فرهنگی دیاربکر، پنلی برگزار شد که به تاریخ کردی، نزدیک شدن گویشها و آیندهٔ آکادمیک آن پرداخته شد.
در چارچوب جشنواره مسیر فرهنگی دیاربکر، در کتابخانهٔ پروفسور دکتر فوآت سزگین، پنلی با عنوان «ویژگیهای زبان کردی» برگزار شد. در این پنل، دورههای تاریخی زبان کردی از طریق آثار کلاسیکی مانند دیوان شیخ احمد-ی فکری و مولودی ملا احمد-ی حاسی بررسی شد.
پروفسور دکتر عبدالرحمان ادک، عضو هیئت علمی دانشگاه آرتوکلوی ماردین، اظهار داشت: «کردی یک لهجهٔ فارسی نیست، بلکه زبانی بسیار غنی و باستانی است. امروزه قابلیت درک متقابل بین گویشهای کرمانجی، سورانی و زازا هر روز در حال افزایش است؛ گویشها به یکدیگر نزدیکتر میشوند.» همین دانشگاه، پروفسور دکتر حیرالله آچار نیز افزود: «در صورت ادامهٔ روند مثبت آکادمیک، زبان در تمام حوزهها توانمندی خود را به شکل قویتری نشان خواهد داد.»
بر اساس پژوهشها، با اسناد تاریخی تأکید شد که زبان کردی بهمدت قرنها در منطقهای وسیع از هوورامان تا مرعش بهصورت مؤثر به کار رفته است. میان بیش از هفت هزار زبان زندهٔ جهان، کردی بهدلیل داشتن بیش از ۹۰۰ هزار واژه و مفهوم، در میان غنیترین زبانهای دنیا در رتبهٔ هشتم قرار میگیرد.
منبع: Kurdistan24
إقامة لوحة “خصائص اللغة الكردية” في ديار بكر
في إطار مهرجان طريق الثقافة في ديار بكر، تناولت اللوحة تاريخ اللغة الكردية، التقارب بين اللهجات ومستقبلها الأكاديمي.
في إطار مهرجان طريق الثقافة في ديار بكر، تم تنظيم لوحة بعنوان “خصائص اللغة الكردية” في مكتبة الأستاذ الدكتور فؤاد سزغن. تناولت اللوحة المراحل التاريخية للغة الكردية من خلال أعمال كلاسيكية مثل ديوان الشيخ أحمد الفقير ومولده للشيخ أحمد الحسي.
أوضح الأستاذ الدكتور عبد الرحمن أداك، عضو هيئة التدريس بجامعة ماردين أرتوكلو، أن “الكردية ليست لهجة من الفارسية، بل هي لغة غنية وعريقة. في الوقت الحالي تتزايد القدرة على الفهم المتبادل بين لهجات الكرمانجية والسورانية والزازا يوماً بعد يوم؛ وتقترب اللهجات من بعضها البعض.”
من جانبه، أشار الأستاذ الدكتور حير الله عجار من نفس الجامعة إلى أن “استمرار العملية الأكاديمية الإيجابية الحالية سيسهم في إظهار قوة اللغة في جميع المجالات بصورة أوضح.”
ووفقاً للأبحاث، فقد أُشير إلى أن اللغة الكردية تُستَخدم بفعالية منذ قرون في مساحة جغرافية واسعة تمتد من هويرمان إلى مرعش. وبينما تُعد اللغة الكردية من بين أكثر من 7 آلاف لغة حية في العالم، فإن ثرائها الذي يتجاوز 900 ألف كلمة ومفهوم يضعها في المرتبة الثامنة بين أغنى اللغات على مستوى العالم.
المصدر: Kurdistan24