Akademisyen ve uluslararası ilişkiler uzmanı Dr. İkbal Dürre, Rusça kaleme aldığı "Kürt Diplomasisinin Tarihi" adlı kitabını Rûdaw bülteninde anlattı. Kitap, Rusya’daki üniversitelerde ders kitabı olarak tavsiye ediliyor ve devlet tarafından finanse edilen prestijli bir yayınevi tarafından yayımlandı. Ön sözü, Rusya 1. Derece Devlet Danışmanı ve kıdemli diplomat Andrey Baklanov tarafından yazıldı.

Dürre, eserin Kürtlerin diplomasi tarihine odaklanan ilk kapsamlı bilimsel çalışma olduğunu belirtti. Kitap, 16. yüzyıldan Şerefname dönemine, Jön Türkler sürecine, 19. ve 20. yüzyıllara ve günümüze kadar uzanan diplomatik pratikleri inceliyor. Kürt faktörünün Ortadoğu’da öne çıkması ve Rus siyasetinin bu konudaki ilgisinin kitabın ders kitabı olarak önerilmesinde etkili olduğunu vurguladı.

Yazar, eserin öncelikle Kürtçeye, ardından Türkçe ve İngilizceye çevrilmesini istediğini ifade etti. Kürtlerin devletleşme sürecinde somut bir sonuç elde edemeseler de uluslararası diplomasi açısından belirleyici bir aktör olduklarını ve tarihsel kırılma noktalarını tarafsız bir şekilde analiz ettiğini belirtti. Dürre, bu çalışmanın günümüz Kürt siyaseti ve akademisine ışık tutmasını umduğunu dile getirdi.

Kaynak: Rûdaw

Akademîsyen û pisporê têkiliyên navneteweyî Dr. Îqbal Durre, pirtûka xwe ya bi navê "Dîroka Dîplomasiya Kurdî" ku bi zimana Rûsî nivîsandiye, di bultena Rûdawê de şîrove kir. Pirtûk di zanîngehên Rûsyayê de wek pirtûka dersê tê pêşniyarkirin û ji aliyê weşanxaneyeke navdar ve ku ji aliyê dewletê ve tê fînansekirin, hat amadekirin û weşandin. Pêşgotina pirtûkê ji aliyê Şêwirmendê Dewletê yê Rûsyayê yê Asta 1ê û dîplomatê mezin Andrey Baklanov ve hat nivîsandin.

Durre diyar kir ku ev berhem xebata zanistî ya yekem û berfireh e ku bala xwe dide ser dîroka dîplomasiya kurdan. Pirtûk ji sedsala 16an, ji serdem Sharafnameyê, pêvajoya Tirkên Ciwan, sedsalên 19 û 20an û heta roja me ya îro tevgerên dîplomatîk dipêşe û lêkolîn dike. Wî destnîşan kir ku derketina karîgeriya kurdî di Rojhilata Navîn de û bala siyaseta Rûsyayê ya li ser vê mijarê, bûye sedem ku pirtûk wek pirtûka dersê bê pêşniyarkirin.

Nivîskar anî ziman ku ew dixwaze ev berhem berê ji bo kurdî, piştre jî ji bo tirkî û îngilîzî bê wergerandin. Wî diyar kir ku tevî kurdan di pêvajoya dewletbûnê de encameke eşkere bi dest nexistibin jî, ji aliyê dîplomasiya navneteweyî ve lîstikvanekî diyarker in û wî xalên veguhastinê yên dîrokî bi awayekî bêalî analîz kirine. Durre diyar kir ku ew hêvî dike ev xebat bibe ronahî ji bo siyaseta kurdî û cîhana akademîk ya îro.

Çavkanî: Rûdaw

ئەکادیمیست و شارەزای پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان دکتۆر ئیقبال دوررێ، لە بولتەنی ڕووداودا باسی کتێبەکەی خۆی کرد کە بە زمانی ڕووسی بە ناوی «مێژووی دیپلۆماسیی کوردی» نووسیویەتی. کتێبەکە لە زانکۆکانی ڕووسیا وەک کتێبی وانەبێژی پێشنیار کراوە و لەلایەن دەزگایەکی چاپ و بڵاوکردنەوەی بەناوبانگی سەر بە دەوڵەتەوە چاپ کراوە. پێشەکییەکەی لەلایەن ڕاوێژکاری پلە یەکی دەوڵەتی ڕووسیا و دیپلۆماتکاری خاوەن ئەزموون ئەندرێ باکلانۆڤ نووسراوە.

دوررێ ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم بەرهەمە یەکەم لێکۆڵینەوەی زانستیی بەرفراوانە کە تەرکیز دەخاتە سەر مێژووی دیپلۆماسیی کورد. کتێبەکە لێکۆڵینەوە لە پراکتیکە دیپلۆماسییەکان دەکات کە لە سەدەی شانزەهەمەوە لە سەردەمی شەرەفنامە، پرۆسەی تورکە گەنجەکان، سەدەی نۆزدەهەم و بیستەم تاوەکو ئەمڕۆ درێژ دەبێتەوە. ناوبراو جەختی لەوە کردەوە کە دەرکەوتنی فاکتەری کورد لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بایەخی سیاسەتی ڕووسیا بەم بابەتە، کاریگەرییان لەسەر پێشنیارکردنی ئەم کتێبە وەک کتێبی وانەبێژی هەبووە.

نووسەر دەربڕی کە دەیەوێت بەرهەمەکە سەرەتا بۆ سەر زمانی کوردی و پاشان بۆ سەر زمانی تورکی و ئینگلیزی وەربگێڕدرێت. ئاماژەی بەوە کرد کە کورد هەرچەندە لە پرۆسەی دەوڵەتبووندا نەگەیشتوونەتە ئەنجامێکی بەرجەستە، بەڵام لە ڕووی دیپلۆماسیی نێودەوڵەتییەوە ئەکتەرێکی یەکلاکەرەوە بوون و کتێبەکەش بە شێوەیەکی بێلایەنانە خاڵە وەرچەرخانە مێژووییەکان شیکار دەکات. دوررێ هیوای خواست ئەم لێکۆڵینەوەیە ڕووناکی بخاتە سەر سیاسەت و ئەکادیمیای کوردیی ئەمڕۆ.

سەرچاوە: Rûdaw

Academic and international relations specialist Dr. İkbal Dürre discussed his Russian‑language book “History of Kurdish Diplomacy” in a Rûdaw bulletin. The book is being recommended as a textbook in Russian universities and was published by a prestigious, state‑funded publishing house. Its foreword was written by Andrey Baklanov, a First‑Class State Counselor of Russia and senior diplomat.

Dürre noted that the work is the first comprehensive scholarly study focusing on the history of Kurdish diplomacy. The book examines diplomatic practices from the 16th‑century Şerefname period, through the Young Turks era, the 19th and 20th centuries, and up to the present day. He emphasized that the prominence of the Kurdish factor in the Middle East and Russia’s interest in the issue contributed to the book’s recommendation as a textbook.

The author said he would like the work to be translated first into Kurdish, then into Turkish and English. He argued that, although Kurds have not achieved a concrete statehood outcome, they have been a decisive actor in international diplomacy and that the book analyses historical turning points in an unbiased manner. Dürre expressed hope that the study will shed light on contemporary Kurdish politics and scholarship.

Source: Rûdaw

آکادمیک و متخصص روابط بین‌الملل دکتر ایکبال دوره، کتاب خود به نام «تاریخ دیپلماسی کردها» را که به زبان روسی نوشته است، در خبرنامه روداو شرح داد. این کتاب به عنوان کتاب درسی در دانشگاه‌های روسیه توصیه می‌شود و توسط یک ناشر معتبر که توسط دولت تأمین مالی می‌شود، منتشر شده است. پیش‌گفتار آن توسط آندری باکلانوو، مشاور ارشد دولت روسیه (درجه یک) و دیپلمات ارشد، نوشته شده است.

دوره اظهار کرد که این اثر اولین پژوهش علمی جامع است که به تاریخ دیپلماسی کردها می‌پردازد. کتاب به بررسی فعالیت‌های دیپلماتیک از قرن شانزدهم تا دوره شرف‌نامه، دوره جوان‌ترکان، قرن نوزدهم و بیستم و تا به امروز می‌پردازد. او تأکید کرد که ظهور عامل کرد در خاورمیانه و علاقه سیاست روسیه به این موضوع، نقش مهمی در توصیه این کتاب به عنوان کتاب درسی داشته است.

نویسنده اظهار داشت که ترجیح می‌دهد این اثر ابتدا به زبان کردی، سپس به ترکی و انگلیسی ترجمه شود. او گفت که اگرچه کردها در فرآیند تشکیل دولت نتوانستند نتایج ملموسی به دست آورند، اما در دیپلماسی بین‌المللی بازیگر تعیین‌کننده‌ای بوده‌اند و نقاط عطف تاریخی را به‌طور بی‌طرفانه تحلیل کرده‌اند. دوره امید داشت که این پژوهش نور جدیدی بر سیاست‌های کردهای امروز و حوزهٔ علمی آن بیفکند.

منبع: Rûdaw

الأكاديمي وخبير العلاقات الدولية الدكتور إقبال دورّيه، تحدث في نشرة روداو عن كتابه المكتوب بالروسية "تاريخ الدبلوماسية الكردية". يُقترح الكتاب ككتاب دراسي في الجامعات الروسية ونشره دار نشر مرموقة تمولها الدولة. كتب المقدمة فيه المستشار الأول للدولة الروسي والدبلوماسي المخضرم أندريه باكلانوف.

أوضح دورّيه أن هذا العمل هو أول دراسة علمية شاملة تركز على تاريخ الدبلوماسية الكردية. يغطي الكتاب الممارسات الدبلوماسية من القرن السادس عشر وعصر الشرفنامة، مروراً بعملية الشباب الأتراك، والقرنين التاسع عشر والعشرين وحتى الوقت الحاضر. وأشار إلى أن بروز العامل الكردي في الشرق الأوسط واهتمام السياسة الروسية بهذا الموضوع كان له دور في اقتراح الكتاب ككتاب دراسي.

وأعرب المؤلف عن رغبته في ترجمة العمل أولاً إلى اللغة الكردية، ثم إلى التركية والإنجليزية. وأوضح أن الكرد، رغم عدم تحقيقهم لنتيجة ملموسة في عملية بناء الدولة، كانوا فاعلاً حاسماً في الدبلوماسية الدولية، وأنه قام بتحليل نقاط الانقسام التاريخية بصورة موضوعية. وأعرب دورّيه عن أمله أن يسلط هذا البحث الضوء على السياسة الكردية المعاصرة والأكاديمية.

المصدر: Rûdaw