Ermenistan’da Kürdoloji çalışmaları, 1971 yılında Ermenistan Akademisi Doğu Bilimleri Enstitüsü içinde bir Kürdoloji bölümü kurulmasıyla Sovyetler Birliği döneminde başladı. Şakro Mhoyî, Maksîm Xemoyî, Çerkezê Reş ve Karlênê Çaçan gibi araştırmacılar bu alana katkı sağladı.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından birçok bilim insanı ülkeden göç etti ve bazıları hayatını kaybetti; bu durum Kürdoloji çalışmalarının büyük ölçüde durma noktasına gelmesine yol açtı. Bugün Ermenistan’da siyasi Kürdoloji alanında araştırma yapan tek Kürt akademisyen genç araştırmacı Lianna Mhoyan olup, aynı zamanda Kürtçe yayın yapan bir televizyon kanalında muhabirlik yapmaktadır. Mhoyan, mevcut bölümün geçmişteki çalışmaları korumaya ve sınırlı ölçüde geliştirmeye çalıştığını, ancak ders verme kapasitesinin sınırlı olduğunu belirtti.

2015 yılında Ermenistan Devlet Üniversitesi’nde yeni bir Kürdoloji bölümü kuruldu; bu bölüm dilbilim ve filoloji yerine Kürt toplumunun siyasi ve toplumsal yönlerine odaklanıyor. Bölümün sorumluluğunu üstlenen Doğu Bilimleri Bölümü Başkanı Vahram Petrosyan, enstitünün daha çok siyaset bilimi araştırmalarına yöneldiğini ve Kürt toplumunun bütün yönlerini incelemeyi amaçladığını ifade etti.

Kaynak: Rûdaw

Xebatên kurdolojiyê li Ermenistanê, di sala 1971an de bi ava kirina beşa kurdolojiyê di nav Enstîtuya Zanistên Rojhilat a Akademiya Ermenistanê de di serdemê Yekîtiya Sovyetê de dest pê kir. Lêkolînerên wek Şakro Mhoyî, Maksîm Xemoyî, Çerkezê Reş û Karlênê Çaçan tevkariyê li vê qadê kirin.

Piştî belav bûna Yekîtiya Sovyetê, gelek mirovên zanistê ji welat koç kirin û hin ji wan jiyana xwe ji dest dan; ev rewş bû sedem ku xebatên kurdolojiyê gelekî rawestin. Îro li Ermenistanê tek akademîsyena kurd ku di qada kurdolojiya siyasî de lêkolînan dike lêkolînera ciwan Lianna Mhoyan e û di heman demê de di kanala televîzyonê de ku bi kurdî weşanê dike nûçeyan çêdike. Mhoyan diyar kir ku beşa niha hewl dide xebatên berê biparêze û heya astekê pêş bixe, lê kapasîteya dersdanê kêm e.

Di sala 2015an de di Zanîngeha Dewletê ya Ermenistanê de beşeke nû ya kurdolojiyê hat ava kirin; ev beş di cihê zimannasî û fîlolojiyê de balê dikişîne ser aliyên siyasî û civakî yên civaka kurd. Serokê Beşa Zanistên Rojhilat Vahram Petrosyan berpirsyariya beşê girt ser xwe û diyar kir ku enstîtu bêtir berê xwe dide lêkolînên zanista siyasî û armanc dike ku hemû aliyên civaka kurd bikole.

Çavkanî: Rûdaw

کارەکانی کوردۆلۆژی لە ئەرمەنستان لە سەردەمی یەکێتیی سۆڤیەتدا و بە دامەزراندنی بەشێکی کوردۆلۆژی لە ناو پەیمانگای زانستە ڕۆژهەڵاتییەکانی ئەکادیمیای ئەرمەنستان لە ساڵی ١٩٧١ دەستی پێکرد. توێژەرانی وەک شاکرۆ مۆی، ماکسیم خەمۆی، چەرکەزێ ڕەش و کارلێنێ چاچان خزمەتێکی زۆریان بەم بوارە کرد.

دوای هەڵوەشانەوەی یەکێتیی سۆڤیەت، زۆرێک لە زانایان کۆچیان کرد و هەندێکیان کۆچی دواییان کرد؛ ئەم دۆخە بووە هۆی ئەوەی کارەکانی کوردۆلۆژی بە شێوەیەکی بەرچاو بوەستن. ئەمڕۆ لە ئەرمەنستان تەنیا توێژەری کورد کە لە بواری کوردۆلۆژیی سیاسیدا لێکۆڵینەوە دەکات، توێژەری گەنج لیانا مۆیانە کە هاوکات لە کەناڵێکی تەلەفزیۆنیی کوردی وەک پەیامنێر کار دەکات. مۆیان ئاماژەی بەوە کرد کە بەشەکەیان هەوڵ دەدات کارەکانی ڕابردوو بپارێزێت و بە ڕێژەیەکی سنووردار پەرەیان پێ بدات، بەڵام توانای وانەوتنەوەیان سنووردارە.

لە ساڵی ٢٠١٥دا بەشێکی نوێی کوردۆلۆژی لە زانکۆی دەوڵەتیی ئەرمەنستان دامەزرا؛ ئەم بەشە لە جیاتی زمانەوانی و فیلۆلۆژی، زیاتر سەرنج دەخاتە سەر لایەنە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانی کۆمەڵگەی کوردی. ڤاهرام پێترۆسیان، سەرۆکی بەشی زانستە ڕۆژهەڵاتییەکان کە بەرپرسیارێتی ئەم بەشەی لە ئەستۆیە، ڕایگەیاند کە پەیمانگاکە زیاتر ڕووی لە لێکۆڵینەوەکانی زانستی سیاسی کردووە و ئامانجیان ئەوەیە هەموو لایەنەکانی کۆمەڵگەی کوردی لێک بدەنەوە.

سەرچاوە: Rûdaw

Kurdish studies in Armenia began during the Soviet period with the establishment of a Kurdish department in 1971 within the Institute of Oriental Studies of the Armenian Academy of Sciences. Researchers such as Şakro Mhoyî, Maksîm Xemoyî, Çerkezê Reş and Karlênê Çaçan contributed to the field.

After the collapse of the Soviet Union, many scholars left the country and some died, causing Kurdish studies to come to a near standstill. Today, the only Kurdish academic conducting research on political Kurdish studies in Armenia is the young scholar Lianna Mhoyan, who also works as a reporter for a television channel that broadcasts in Kurdish. Mhoyan said that the existing department is trying to preserve past work and develop it only modestly, but its teaching capacity is limited.

In 2015 a new Kurdish studies department was established at the State University of Armenia; this department focuses on the political and social aspects of Kurdish society rather than on linguistics and philology. Vahram Petrosyan, head of the Faculty of Oriental Studies and responsible for the department, said that the institute is turning more toward political‑science research and aims to examine all facets of Kurdish society.

Source: Rûdaw

تحقیقات کردشناسی در ارمنستان با تأسیس بخش کردشناسی در سال ۱۹۷۱ داخل مؤسسهٔ علوم شرق آکادمی ارمنستان، در دورهٔ اتحاد جماهیر شوروی آغاز شد. پژوهشگرانی چون شاکرو موهی، ماکسیم خموئی، چرکزه رش و کارلنه چچان به این حوزه کمک کردند.

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، بسیاری از دانشمندان از کشور مهاجرت کردند و برخی نیز جان خود را از دست دادند؛ این وضعیت منجر به ایستایی قابل توجه در مطالعات کردشناسی شد. امروزه در ارمنستان تنها پژوهشگر کرد سیاسی که در این زمینه تحقیق می‌کند، پژوهشگر جوان لیانا موهیان است که علاوه بر این به عنوان گزارشگر در یک شبکهٔ تلویزیونی کردی فعالیت می‌کند. موهیان بیان کرد که بخش فعلی سعی دارد کارهای گذشته را حفظ کرده و به‌صورت محدود گسترش دهد، اما ظرفیت تدریس آن محدود است.

در سال ۲۰۱۵ در دانشگاه دولتی ارمنستان بخش جدیدی از کردشناسی تأسیس شد؛ این بخش به جای زبانشناسی و فیلولوژی، بر جنبه‌های سیاسی و اجتماعی جامعهٔ کرد تمرکز دارد. رئیس بخش علوم شرق، وهرام پتروسین، که مسئول این بخش است، اظهار کرد که مؤسسه بیشتر به پژوهش‌های علوم سیاسی متمایل شده و هدف آن بررسی تمام جنبه‌های جامعهٔ کرد است.

منبع: Rûdaw

بدأت دراسات الكوردولوجيا في أرمينيا عام 1971 عندما تم إنشاء قسم للكوردولوجيا داخل معهد العلوم الشرقية بأكاديمية أرمينيا للعلوم خلال فترة الاتحاد السوفيتي. ساهم باحثون مثل شاكرو مهايي، ماكسيم خيموي، تشيركيز ريش، وكارلين تشاتشان في هذا المجال.

بعد تفكك الاتحاد السوفيتي هاجر العديد من العلماء من البلاد وتوفي البعض منهم؛ مما أدى إلى وصول دراسات الكوردولوجيا إلى حد التوقف الكبير. اليوم، الباحثة الكردية الوحيدة التي تجري أبحاثًا في مجال الكوردولوجيا السياسية في أرمينيا هي الباحثة الشابة ليانا مهايان، وتعمل أيضًا كمراسلة في قناة تلفزيونية تنشر برامج بالكردية. وأشارت مهايان إلى أن القسم الحالي يحاول الحفاظ على الأعمال السابقة وتطويرها بشكل محدود، لكن قدرة التدريس محدودة.

في عام 2015، تم إنشاء قسم كوردولوجيا جديد في جامعة أرمينيا الحكومية؛ يركز هذا القسم على الجوانب السياسية والاجتماعية للمجتمع الكردي بدلاً من اللغويات والفيلولوجيا. وقد تولى رئيس قسم العلوم الشرقية فهرام بيتروسيان مسؤولية القسم، مؤكدًا أن المعهد يوجه أبحاثه أكثر نحو العلوم السياسية ويهدف إلى دراسة جميع جوانب المجتمع الكردي.

المصدر: Rûdaw