Astronomlar, Güney Afrika’da bulunan MeerKAT radyo teleskop dizisiyle, Güneş Sistemi dışındaki bir gezegenden gelen radyo sinyallerini ilk kez doğrudan tespit etti. Sinyallerin kaynağı, yaklaşık 63‑64 ışık yılı uzaklıktaki dev gaz gezegeni β Pictoris b olarak belirlendi.

Araştırma, Harvard‑Smithsonian Astrofizik Merkezi ve Oregon Üniversitesi'nden Kevin Ortiz Ceballos liderliğindeki bir ekip tarafından yürütüldü ve 15 Eylül 2026'da bir ön baskı olarak yayımlandı. Ekip, 0,85‑3,5 GHz arasındaki frekanslarda zayıf fakat tekrarlayan radyo patlamaları tespit etti ve bu sinyallerin konumunu kesinleştirmek için uzak kuasarları referans nokta olarak kullandı. Haritalama sonucunda sinyallerin β Pictoris b'nin gökyüzündeki konumuyla örtüştüğü, yıldızın konumuyla örtüşmediği belirlendi.

Sinyallerin kaynağı, gezegenin güçlü manyetik alanıyla ilişkili auroralardan kaynaklanıyor. Yüksek enerjili yüklü parçacıkların gezegenin manyetik hatları boyunca hareket edip üst atmosferle etkileşime girmesi, Dünya'daki kuzey ışıklarıyla benzer bir süreçle radyo dalgalarının yayılmasına neden oluyor. Bu bulgu, bir ötegezegenden gelen auroral radyo emisyonunun ilk doğrudan tespiti olarak kayıtlara geçti.

Kaynak: Rûdaw

Astronoman, bi rêza teleskopên radyoyê ya MeerKAT ku li Afrîkaya Başûr e, cara yekem sînyalên radyoyê yên ji gerestêrkeke derveyî Sîstema Rojê hatine rasterast tespît kirin. Çavkaniya sînyalan gerestêrka mezin a ji gazê β Pictoris b hat diyar kirin ku nêzîkî 63-64 salên ronahiyê dûr e.

Lêkolîn ji aliyê tîmekê ve bi serkêşiya Kevin Ortiz Ceballos ji Navenda Astrofîzîkê ya Harvard-Smithsonian û Zanîngeha Oregonê hat kirin û di 15ê Eylûla 2026an de wekî nivîsa pêşîn hat weşandin. Tîmê di navbera frekansên 0,85-3,5 GHz de teqînên radyoyê yên qels lê dûbare bûn tespît kirin û ji bo ku cihê van sînyalan diyar bikin, quasarên dûr wekî xala referansê bi kar anîn. Di encama nexşeyê de hat diyar kirin ku sînyal bi cihê β Pictoris b yê li ezmên re yek in, ne bi cihê stêrkê re.

Çavkaniya sînyalan ji aurorayan tê ku bi qada magnetîkî ya bihêz a gerestêrkê re têkildar in. Tระkiliyên perçeyên bi enerjiya bilind ên li ser xetên magnetîkî yên gerestêrkê bi atmosfera jorîn re, dibin sedema belavbûna pêlên radyoyê, wekî proseya ronahiyên bakur ên li Seranserê Cihanê. Ev tespît, wekî yekem tespîta rasterast a emîsyona radyoyê ya auroral a ji gerestêrkeke derve çû nav tomaran.

Çavkanî: Rûdaw

فەلەکناسەکان بە بەکارهێنانی کۆمەڵە تەلەسکۆپی ڕادیۆیی میرکات لە ئەفریقای باشوور، بۆ یەکەمجار ڕاستەوخۆ ئاماژە ڕادیۆییەکانی هەسارەیەکی دەرەوەی کۆمەڵەی خۆریان دۆزییەوە. سەرچاوەی ئاماژەکان هەسارەی گازیی زەبەلاحی β Pictoris bیە کە نزیکەی ٦٣ بۆ ٦٤ ساڵی ڕووناکی لە ئێمەوە دوورە.

توێژینەوەکە لەلایەن تیمێکەوە بە سەرۆکایەتی کێڤن ئۆ Ortiz Ceballos لە سەنتەری هاربەرد-سمیسۆنیان بۆ فیزیا و زانکۆی ئۆریگۆن ئەنجام دراوە و لە ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦دا وەک توێژینەوەی بەرایی بڵاو کراوەتەوە. تیمەکە تەقینەوەی ڕادیۆیی لاواز بەڵام دووبارەبووەوەیان لە نێوان فریکوێنسییەکانی ۰٫٨٥ تا ٣٫٥ گێگاهێرتزدا دۆزیوەتەوە و کوئاسارە دوورەکانیان وەک خاڵی سەرەکی بەکار هێناوە بۆ دیاریکردنی وردی شوێنی ئەم ئاماژانە. ئەنجامی نەخشەسازییەکە دەریخست کە ئاماژەکان ڕێک لەگەڵ شوێنی هەسارەی β Pictoris b لە ئاسماندا دەگونجێن، نەک لەگەڵ شوێنی ئەستێرەکەدا.

سەرچاوەی ئاماژەکان پەیوەندی بە شەفەقی جەمسەرییەوە هەیە کە لە بوارە موگناتیسییە بەهێزەکەی هەسارەکەوە سەرچاوە دەگرێت. جووڵەی گەردیلە بارگاوییکراوە پڕ وزەکان لەدرێژایی هێڵە موگناتیسییەکانی هەسارەکە و کارلێککردنیان لەگەڵ بەرگەهەوای سەرەوەدا، دەبێتە هۆی دەرپەڕاندنی شەپۆلی ڕادیۆیی بە پرۆسەیەکی هاوشێوەی ڕووناکییەکانی باکووری زەوی. ئەم دۆزینەوەیە وەک یەکەم دۆزینەوەی ڕاستەوخۆی دەردانی ڕادیۆیی شەفەقی لە هەسارەیەکی دەرەوەی کۆمەڵەی خۆر تۆمارکرا.

سەرچاوە: Rûdaw

Astronomers, using the MeerKAT radio telescope array in South Africa, have for the first time directly detected radio signals coming from a planet outside the Solar System. The source of the signals was identified as the massive gas giant β Pictoris b, located about 63‑64 light‑years away.

The research was carried out by a team led by Kevin Ortiz Ceballos of the Harvard‑Smithsonian Center for Astrophysics and the University of Oregon, and was released as a preprint on 15 September 2026. The team detected weak but recurring radio bursts in the 0.85‑3.5 GHz frequency range and used distant quasars as reference points to pinpoint the signals' location. Mapping showed that the signals coincided with the sky position of β Pictoris b and not with the position of its host star.

The source of the signals is auroral activity linked to the planet’s strong magnetic field. High‑energy charged particles traveling along the planet’s magnetic field lines and interacting with the upper atmosphere generate radio waves in a process analogous to Earth’s aurora. This finding marks the first direct detection of auroral radio emission from an exoplanet.

Source: Rûdaw

ستاره‌شناسان با استفاده از آرایه رادیوتلسکوپ‌های MeerKAT واقع در آفریقای جنوبی، برای اولین بار سیگنال‌های رادیویی ناشی از یک سیاره خارج از منظومه شمسی را به‌صورت مستقیم شناسایی کردند. منبع این سیگنال‌ها، سیاره غول‌گاز β پیکتوریس ب است که حدود ۶۳ تا ۶۴ سال نوری از ما فاصله دارد.

این تحقیق توسط تیمی به رهبری کوین اورتیز سابالوس از مرکز هاروارد‑اسمیتسونیان فیزیک نجومی و دانشگاه اورگن انجام شد و در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ به‌صورت پیش‌چاپ منتشر شد. تیم در باندهای فرکانسی ۰٫۸۵ تا ۳٫۵ گیگاهرتز، پالس‌های رادیویی ضعیف اما مکرر را شناسایی کرد و برای تعیین دقیق موقعیت این سیگنال‌ها از کوزارهای دور به‌عنوان نقطه مرجع استفاده کرد. نتایج نقشه‌برداری نشان داد که موقعیت سیگنال‌ها با مکان β پیکتوریس ب در آسمان هم‌راستاست، اما با موقعیت ستارهٔ میهمان هم‌خوانی ندارد.

منبع این سیگنال‌ها، شفق‌های ناشی از میدان مغناطیسی قوی سیاره است. ذرات باردار با انرژی بالا که در امتداد خطوط مغناطیسی سیاره حرکت می‌کنند و با لایهٔ بالایی جو برخورد می‌کنند، به‌مانند شفق‌های قطبی زمین، امواج رادیویی تولید می‌نمایند. این کشف به‌عنوان اولین شناسایی مستقیم انتشار رادیویی شفقی از یک سیاره فراسی ثبت شد.

منبع: Rûdaw

اكتشف الفلكيون، باستخدام مجموعة تلسكوبات راديوية MeerKAT الواقعة في جنوب أفريقيا، لأول مرة إشارات راديوية قادمة من كوكب خارج النظام الشمسي. تم تحديد مصدر الإشارات كوكب الغاز العملاق β Pictoris b، الذي يبعد حوالي 63‑64 سنة ضوئية.

أجرت الدراسة فريق بقيادة كيفن أورتيز سيبالوس من مركز هارفارد-سميثسونيان للفيزياء الفلكية وجامعة أوريغون، ونُشرت كمسودة أولية في 15 سبتمبر 2026. رصد الفريق انفجارات راديوية ضعيفة ولكن متكررة في نطاق الترددات من 0.85 إلى 3.5 جيجاهرتز، واستخدم كواكب كويكبية بعيدة كنقاط مرجعية لتحديد موقع الإشارات بدقة. أظهر التخطيط أن موقع الإشارات يتطابق مع موقع β Pictoris b في السماء، وليس مع موقع النجم.

تعود الإشارات إلى الأضواء الأوريورية المرتبطة بالمجال المغناطيسي القوي للكوكب. عندما تتحرك الجسيمات المشحونة ذات الطاقة العالية على خطوط المجال المغناطيسي وتتصادم مع الغلاف الجوي العلوي، ينتج عن ذلك عملية مشابهة للأضواء الشمالية على الأرض، تُطلق موجات راديوية. يُعد هذا الاكتشاف أول تسجيل مباشر لانبعاث راديو أوريوري من كوكب خارج مجموعتنا الشمسية.

المصدر: Rûdaw