Bir İnsanın Hayatı, Bir Ulusun Susturulmak İstenen Hafızasını Ne Kadar Taşıyabilir ? Azad Sağnıç’ın İnkâr romanı, İbrahim Gürbüz’ün yaşamından hareketle bu sorunun izini sürüyor. Hikâye, savaş ve zorunlu göçle yerinden edilen bir ailenin geçmişinde başlıyor; Girêsor’daki çocukluğa, Tire’deki yabancılık duygusuna, gençlik yıllarının siyasal arayışlarına, 12 Eylül’ün işkencehanelerine ve cezaevlerine uzanıyor. İbrahim’in yolculuğunda Kürd kimliğinin inkârı, uzak bir tarihsel olgu olarak kalmıyor: Okulda duyulan aşağılayıcı bir soruda, konuşulamayan ana dilde, bir çocuğun kendi adını saklamak zorunda kalışında ve bir mahpusun iradesini kırmaya çalışan uygulamalarda hayatın içine yerleşiyor. Romanın en güçlü damarlarından biri, hafızanın kuşaklar arasında nasıl korunduğu. İbrahim’in büyükannesi Serayê’nin anlattıkları, göç yollarını ve geride bırakılan yurdu aile belleğinde canlı tutuyor. Aynur’la kurduğu sevgi ve dayanışma ise en ağır yıllarda İbrahim’in hayatına eşlik ediyor. İnkâr, mücadeleyi yalnızca siyasal kararların ve büyük olayların içinde aramıyor; bir annenin kararlılığında, cezaevi görüşünde kıyılan nikâhta, dostların açtığı kapıda ve çocuğunu korkudan korumaya çalışan bir babanın sessizliğinde de buluyor. İbrahim’in Mamak’tan Sağmalcılar’a uzanan mahpusluğu, tahliyeden sonra da sona ermeyen baskı ve yıllar süren kaçak yaşamı, romanın sarsıcı bölümlerini oluşturuyor. Yaşamı boyunca üç kez suikast girişimiyle karşı karşıya kalıyor. Kimi zaman şans eseri kurtuluyor, kimi zaman da inandığı düşüncelere ve hakikatlere bağlı kalarak tehlikenin karşısında cesaretle duruyor. Fakat anlatı burada durmuyor. MKM ve İstanbul Kürt Enstitüsü çevresinde gelişen Kürd kültürel kurumsallaşmasına, Yaşam Radyo’nun kurulmasına ve İsmail Beşikçi Vakfı düşüncesinin doğuşuna uzanıyor. Böylece İbrahim’in yaşadıklarından geleceğe dönük bir sorumluluk çıkardığını gösteriyor: Yasaklanan diller duyulmalı, tanıklıklar yazılmalı, arşivler korunmalı. Kitabın son sayfalarında yeniden yükselen tehlike, bu çabanın bedelinin geçmişte kalmadığını hissettiriyor. Tatvanlı yazar Azad Sağnıç, araştırma kitapları ve tarihsel romanları boyunca Kürd toplumunun belleğine, siyasal mücadelelere ve 12 Eylül’ün bıraktığı izlere eğildi. Kendisi de darbe döneminde gözaltı, işkence ve hapis yaşamış bir yazar olarak, İbrahim Gürbüz’ün paylaştığı anıları ve tanıklıkları bu romanda edebî bir anlatıya dönüştürüyor. Olayların ağırlığını gündelik hayatın ayrıntılarıyla birlikte taşıması, okuru yalnızca bir döneme değil, o dönemi yaşamış insanların dünyasına yaklaştırıyor. İnkâr, bir yaşam öyküsünden yola çıkarak göçün, dilin, aşkın, korkunun ve direnişin iç içe geçtiği geniş bir toplumsal hafızayı anlatıyor. Serayê’nin şahsında hatıraları kuşaktan kuşağa taşıyan Kürd kadınlarına ithaf edilen roman, okuru şu soruyla baş başa bırakıyor : Bir ulusun geçmişi inkâr edildiğinde, onu hatırlamak ve anlatmak nasıl bir yaşama biçimine dönüşür ? Ronahî Elîf Gun 2026

Not : Kitabın tanıtımı ve söyleşisi ; KIRAATHANE İSTABUL EDEBİYAT EVİ Asmalı Mescid Mahallesi Yemenici Abdüllatif Sok no 1. Tarih : 17 Ekim 2026. Saat 15 te Beyoğlu İstanbul.

Jiyana Mrovekî, Çiqasî Dikare Bîra Neteweyekê ya ku Dixwazin Bêdeng Bikin, Hilgire?

Romana Azad Sağnıç ya bi navê "Înkar", bi şopandina jiyana Îbrahîm Gürbüz bersiva vê pirsê digere. Çîrok, di paşeroja malbatekê de dest pê dike ku bi şer û koçberiya neçarî ji cih û warê xwe bûne; heta zarokatiya li Girêsorê, hestê xerîbiyê yê li Tireyê, lêgerînên siyasî yên salên ciwaniyê, îşkencexaneyên 12ê Îlonê û girtîgehan dirêj dibe. Di rêwîtiya Îbrahîm de, înkarkirina nasnameya Kurdî wekî bûyereke dîrokî ya dûr namîne: Di pirseke biçûkxistinê ya li dibistanê de, di zimanê zikmakî yê ku nayê axaftin de, di neçarîbûna zarokekî ya veşartina navê xwe de û di sepanên ku dixwazin îradeya girtiyekî bişkînin de, dikeve nava jiyanê.

Yek ji damarên herî xurt ên romanê, ew e ku bîr çawa di navbera nifşan de tê parastin. Tiştên ku dapîra Îbrahîm, Serayê, vedibêje, rêyên koçberiyê û warê ku li pey xwe hiştine, di bîra malbatê de zindî dihêle. Evîn û piştgiriya ku bi Aynur re ava dike jî, di salên herî giran de hevaltiya jiyana Îbrahîm dike. Înkar, têkoşînê tenê di nav biryarên siyasî û bûyerên mezin de nagere; di biryardariya dayikekê de, di nîkaha ku li hevdîtina girtîgehê de tê kirin, di deriyê ku heval vedikin û di bêdengiya bavekî de ku hewl dide zarokê xwe ji tirsê biparêze, dibîne.

Girtîbûna Îbrahîm a ku ji Mamakê heta Sağmalcılarê dirêj dibe, zextên ku piştî tehliyeyê jî bi dawî nabin û jiyana bi salan a di bin erdê de (kaçax), beşên herî bi bandor ên romanê pêk tînin. Di dirêjahiya jiyana xwe de sê caran rûbirûyê hewldanên sûîqestê dibe. Carinan bi şansê xwe rizgar dibe, carinan jî bi girêdana bi raman û rastiyên ku jê bawer dike, li hemberî xeteriyê bi wêrekî radiweste. Lêbelê vegotin li vir namîne. Heta saziyên çandî yên Kurdî yên li derdora MKM û Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê, damezrandina Radyoya Jiyan û derketina ramana Weqfa Îsmaîl Beşîkçî dirêj dibe. Bi vî awayî nîşan dide ku Îbrahîm ji tiştên ku jiyaye, berpirsyariyekê ji bo paşerojê derdixe: Divê zimanên qedexekirî bên bihîstin, şahidî bên nivîsandin, arşîv bên parastin. Xeteriya ku di rûpelên dawî yên pirtûkê de careke din bilind dibe, dide hîskirin ku berdêla vê hewldanê di paşerojê de nemaye.

Nivîskarê ji Tetwanê Azad Sağnıç, di pirtûkên xwe yên lêkolînê û romanên dîrokî de li ser bîra civaka Kurd, têkoşînên siyasî û şopên ku 12ê Îlonê hiştiye, rawestiyaye. Wekî nivîskarekî ku bixwe jî di dema derbeyê de rastî binçavkirin, îşkence û girtîgehê hatiye, bîranîn û şahidiya ku Îbrahîm Gürbüz parve kiriye, di vê romanê de vediguherîne vegotineke edebî. Hilgirtina giraniya bûyeran bi hûrgiliyên jiyana rojane re, xwendevan ne tenê nêzî serdemekê, lê nêzî cîhana mirovên ku ew serdem jiyane, dike.

Înkar, bi rêya çîrokeke jiyanê, bîreke civakî ya berfireh vedibêje ku tê de koçberî, ziman, evîn, tirs û berxwedan bi hev re girêdayî ne. Roman, ya ku di şexsê Serayê de hatiye diyarkirin ji bo jinên Kurd ên ku bîranînan ji nifşekî bo nifşekî din vediguhêzin, xwendevan bi vê pirsê re rûbirû dihêle: Dema paşeroja neteweyekê tê înkarkirin, bîranîn û vegotina wê vediguhere çi cureyê jiyanê?

Ronahî Elîf Gun 2026

Têbînî: Nasandina pirtûkê û axaftin li KIRAATHANE EDEBİYAT EVİ YA İSTANBULÊ ye. Asmalı Mescid Mahallesi Yemenici Abdüllatif Sok no 1. Dîrok: 17ê Çiriya Pêşîn a 2026an. Saet li 15:00an. Beyoğlu İstînbol.

ژیانی مرۆڤێک تا چەند دەتوانێت هەڵگری ئەو یادەوەرییەی نەتەوەیەک بێت کە دەیانەوێت بێدەنگی بکەن؟

ڕۆمانی «نکۆڵی»ی ئازاد ساغنیچ، لەسەر بنەمای ژیانی ئیبراهیم گوربوز، بەدوای وەڵامی ئەم پرسیارەدا دەگەڕێت. چیرۆکەکە لە ڕابردووی خێزانێکەوە دەست پێدەکات کە بەهۆی شەڕ و کۆچی زۆرەملێوە ئاوارە بوون؛ لە منداڵیی گوندەکەیان «گرێسۆر»ەوە دەست پێدەکات، دەگاتە هەستی نامۆیی لە «تیرە»، گەڕانە سیاسییەکانی تەمەنی گەنجێتی، ئەشکەنجەخانەکانی ١٢ی ئەیلول و زیندانەکان. لە گەشتەکەی ئیبراهیمدا، نکۆڵیکردن لە ناسنامەی کوردی تەنها وەک ڕووداوێکی مێژوویی دوور نامێنێتەوە: لە پرسیارێکی سووکایەتیکەرانە لە قوتابخانە، لەو زمانەی کە قەدەغەیە پێی بدوێیت، لە ناچاربوونی منداڵێک بۆ شاردنەوەی ناوی خۆی و لەو هەوڵانەی بۆ شکاندنی ئیرادەی زیندانییەک، لە ناو ژیاندا جێگیر دەبێت.

یەکێک لە بەهێزترین لایەنەکانی ڕۆمانەکە، ئەوەیە کە چۆن یادەوەری لە نێوان نەوەکاندا دەپارێزرێت. ئەوەی «سەرایێ»ی داپیرەی ئیبراهیم دەیگێڕێتەوە، ڕێگاکانی کۆچ و ئەو نیشتمانەی بەجێماوە، لە یادەوەریی خێزانەکەدا بە زیندوویی دەهێڵێتەوە. ئەو خۆشەویستی و هاوکارییەی لەگەڵ «ئاینور» دروستی دەکات، لە سەختترین ساڵەکاندا هاوڕێی ژیانی ئیبراهیم دەبێت. «نکۆڵی» تێکۆشان تەنها لە بڕیارە سیاسییەکان و ڕووداوە گەورەکاندا نابینێتەوە؛ بەڵکو لە سووربوونی دایکێک، لەو مارەییەی لە دیداری زینداندا دەبەسترێت، لەو دەرگایەی دۆستان دەیکەنەوە و لە بێدەنگیی باوکێکدا کە هەوڵ دەدات منداڵەکەی لە ترس بپارێزێت، دەیدۆزێتەوە.

زیندانیبوونی ئیبراهیم لە «مەماک»ەوە بۆ «ساغماڵجیلار»، ئەو گوشارانەی دوای ئازادبوونیش کۆتاییان نەهات و ساڵانی ژیانی نهێنی، بەشە کاریگەرەکانی ڕۆمانەکەن. لە درێژایی ژیانیدا سێ جار ڕووبەڕووی هەوڵی تیرۆرکردن دەبێتەوە. هەندێک جار بە بەخت ڕزگاری دەبێت، هەندێک جاریش بە پابەندبوون بەو بیروباوەڕ و ڕاستییانەی باوەڕی پێیەتی، بە ئازایەتییەوە ڕووبەڕووی مەترسییەکان دەبێتەوە. بەڵام گێڕانەوەکە لێرەدا ناوەستێت. دەگاتە دامەزراوەیی کولتووریی کوردی کە لە دەوری «مەکەمە» (MKM) و پەیمانگای کوردی لە ئەستەنبوڵ گەشەی کرد، دامەزراندنی «ژیان ڕادیۆ» و لەدایکبوونی بیری «دامەزراوەی ئیسماعیل بێشکچی». بەم شێوەیە نیشان دەدات کە ئیبراهیم لە ئەزموونەکانی خۆیەوە بەرپرسیارێتییەک بۆ داهاتوو دەردەهێنێت: زمانە قەدەغەکراوەکان دەبێت ببیسترێن، شایەتییەکان دەبێت بنووسرێنەوە و ئەرشیفەکان دەبێت بپارێزرێن. لە لاپەڕەکانی کۆتایی کتێبەکەدا، ئەو مەترسییەی جارێکی دیکە سەرهەڵدەداتەوە، هەست بەوە دەکات کە باجی ئەم هەوڵە تەنها لە ڕابردوودا نەماوەتەوە.

نووسەری خەڵکی تاتوان، ئازاد ساغنیچ، لە درێژایی کتێبە لێکۆڵینەوەیی و ڕۆمانە مێژووییەکانیدا، گرنگی بە یادەوەریی کۆمەڵگەی کوردی، تێکۆشانە سیاسییەکان و ئەو شوێنەوارانە داوە کە ١٢ی ئەیلول بەجێی هێشتووە. وەک نووسەرێک کە خۆیشی لە سەردەمی کودەتاکەدا ئەزموونی دەستبەسەرکردن، ئەشکەنجە و زیندانیبوونی هەبووە، ئەو یادەوەری و شایەتییانەی ئیبراهیم گوربوز لەم ڕۆمانەدا دەکاتە گێڕانەوەیەکی ئەدەبی. گواستنەوەی قورسایی ڕووداوەکان لەگەڵ وردەکارییەکانی ژیانی ڕۆژانە، خوێنەر نەک تەنها لە سەردەمێک، بەڵکو لە جیهانی ئەو کەسانە نزیک دەکاتەوە کە ئەو سەردەمەیان ژیاوە.

«نکۆڵی»، لە چیرۆکێکی ژیانەوە دەست پێدەکات و یادەوەرییەکی بەرفراوانی کۆمەڵایەتی دەگێڕێتەوە کە کۆچ، زمان، خۆشەویستی، ترس و بەرخۆدان تێیدا تێکەڵ بوون. ڕۆمانەکە کە پێشکەش بە ژنانی کورد کراوە کە لە کەسایەتیی «سەرایێ»دا یادەوەرییەکانیان لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی دیکە گواستووەتەوە، خوێنەر بەم پرسیارەوە بەجێ دەهێڵێت: کاتێک مێژووی نەتەوەیەک نکۆڵی لێ دەکرێت، بیرهێنانەوە و گێڕانەوەی ئەو مێژووە دەبێتە چ جۆرە شێوازێکی ژیان؟

ڕۆناهی ئەلیف گون ٢٠٢٦

تێبینی: ناساندنی پەڕتووک و هەڤپەیڤین؛ ماڵی ئەدەبیاتی قڕائەتخانەی ئیستانبوڵ گەڕەکی ئاسمالی مەسجید، شەقامی یەمەنیجی عەبدوللەتیف، ژمارە ١. بەروار: ١٧ی تشرینی اولی ٢٠٢٦. کاتژمێر ١٥:٠٠ بەیئۆغڵو، ئیستانبوڵ.

How much can a person's life bear of a nation's memory that is being silenced?

Azad Sağnıç’s novel Denial follows this question by drawing on the life of Ibrahim Gürbüz. The story begins in the past of a family displaced by war and forced migration; it moves from a childhood in Girêsor, through the sense of alienation in Tire, the political searching of youth, to the torture chambers and prisons of the 12 September coup. In Ibrahim’s journey, the denial of Kurdish identity does not remain a distant historical fact: it settles into everyday life through a humiliating question asked at school, a child forced to hide his own name in a language that cannot be spoken, and practices that aim to break a prisoner’s will.

One of the novel’s strongest veins is the way memory is preserved across generations. The stories told by Ibrahim’s grandmother Serayê keep the routes of migration and the abandoned homeland alive in the family’s collective memory. The love and solidarity he builds with Aynur accompany Ibrahim through his hardest years. Denial does not look for struggle only in political decisions and major events; it also finds it in a mother’s determination, a wedding broken up during a prison visit, the door opened by friends, and the silence of a father trying to protect his child from fear.

Ibrahim’s imprisonment, which stretches from Mamak to Sağmalcılar, and the relentless pressure and years of life on the run that continue after his release, form the novel’s most shocking sections. Throughout his life he faces three assassination attempts. Sometimes he survives by luck, other times he stands bravely against danger, clinging to the ideas and truths he believes in. Yet the narrative does not stop there. It reaches toward the cultural institutionalization of Kurdish life around the MKM and the Istanbul Kurdish Institute, the founding of Yaşam Radio, and the emergence of the İsmail Beşikçi Foundation’s thought. In this way it shows how Ibrahim’s experiences generate a forward‑looking responsibility: banned languages must be heard, testimonies must be written, archives must be preserved. In the final pages the re‑emerging threat makes the cost of this effort feel far from a thing of the past.

Tatvan‑born author Azad Sağnıç has, through research books and historical novels, turned his focus to the Kurdish community’s memory, political struggles, and the scars left by the 12 September coup. As a writer who himself endured detention, torture and imprisonment during the coup period, he transforms the memories and testimonies shared by Ibrahim Gürbüz into literary narrative. By carrying the weight of events together with the details of everyday life, he brings the reader not only into a historical era but into the world of the people who lived through it.

Denial starts from a single life story and tells a broad social memory where migration, language, love, fear and resistance intertwine. Dedicated to Kurdish women like Serayê who carry memories from generation to generation, the novel leaves the reader with this question: when a nation’s past is denied, how does remembering and narrating it become a way of living?

Ronahî Elîf Gun 2026

Note: Book presentation and interview; KIRAATHANE ISTANBUL LITERATURE HOUSE

Asmalı Mescid Neighborhood, Yemenici Abdüllatif Street No. 1. Date: 17 October 2026. Time: 15:00

Beyoğlu, Istanbul.

یک انسان تا چه حد می‌تواند زندگی‌اش را در برابر حافظه‌ای که یک ملت می‌خواهد ساکت شود، نگه دارد؟

رمان «انکار» از آزاد ساگنچ، با تکیه بر زندگی ابراهیم گوربوز، به دنبال ردی این سؤال می‌گردد. داستان از گذشتهٔ خانواده‌ای که به‌دلیل جنگ و مهاجرت اجباری از مکان خود جابه‌جا شده‌اند، آغاز می‌شود؛ به دوران کودکی در گیرسور، حس بیگانگی در تیر، جست‌وجوهای سیاسی در سال‌های جوانی، زندان‌های شکنجهٔ 12 سپتامبر و زندان‌ها می‌رسد. در مسیر ابراهیم، انکار هویت کردی، به‌عنوان یک پدیدهٔ تاریخی دور، باقی نمی‌ماند: در سؤال تحقیرآمیز در مدرسه، به زبان مادری که نمی‌توان گفت، در مجبور شدن یک کودک به پنهان کردن نام خود و در اقداماتی که قصد شکستن ارادهٔ یک زندانی را دارند، در زندگی جای می‌گیرد.

یکی از قوی‌ترین رگ‌های رمان، نحوهٔ حفظ حافظه بین نسل‌هاست. روایت‌های مادر بزرگ ابراهیم، سِرای، مسیرهای مهاجرت و سرزمینی که پشت سر گذاشته‌اند را در حافظهٔ خانوادگی زنده نگه می‌دارد. عشق و همبستگی که با آیینور ساخته، در سخت‌ترین سال‌ها همراه زندگی ابراهیم می‌شود. «انکار» مبارزه را تنها در تصمیمات سیاسی و رویدادهای بزرگ جستجو نمی‌کند؛ بلکه آن را در عزم یک مادر، در عروسی‌ای که در ملاقات زندان قطع می‌شود، در درهایی که دوستان می‌گشایند و در سکوت پدری که سعی می‌کند فرزندش را از ترس محافظت کند، می‌یابد.

زندانی‌گری ابراهیم از ماماك تا ساگمالچیلار، فشارهایی که پس از آزادی هم پایان نمی‌یابد و زندگی مخفیانهٔ سال‌ها، بخش‌های تکان‌دهندهٔ رمان را تشکیل می‌دهد. او در طول عمرش سه بار با تلاش برای ترور مواجه می‌شود؛ گاهی به‌دست شانس نجات می‌یابد، گاهی نیز با پایبندی به افکار و حقایق خود، با شجاعت در برابر خطر می‌ایستد. اما روایت در اینجا متوقف نمی‌شود. رمان به فرآیند نهادینه‌سازی فرهنگی کردی در اطراف مؤسسهٔ MKM و مؤسسهٔ کردی استانبول، تأسیس رادیو «یاشام» و پیدایش افکار بنیاد اسماعیل بشیکچی می‌پردازد. بدین ترتیب نشان می‌دهد که از تجربهٔ ابراهیم مسئولیتی برای آینده برمی‌آید: زبان‌های ممنوع باید شنیده شوند، شهادت‌ها باید نوشته شوند، آرشیوها باید محافظت شوند. خطر تازه‌ای که در صفحات پایانی کتاب برمی‌خیزد، احساس می‌کند که هزینهٔ این تلاش در گذشته مانده نیست.

نویسندهٔ تاتوانی، آزاد ساگنچ، در طول کتاب‌های پژوهشی و رمان‌های تاریخی خود به حافظهٔ جامعهٔ کردی، مبارزات سیاسی و ردپای 12 سپتامبر پرداخته است. او نیز به‌عنوان نویسنده‌ای که در دوران کودتا بازداشت، شکنجه و حبس تجربه کرده، خاطرات و شهادت‌های ابراهیم گوربوز را در این رمان به روایت ادبی تبدیل می‌کند. بار سنگین رویدادها را همراه با جزئیات زندگی روزمره حمل می‌کند و خواننده را نه تنها به دوره‌ای خاص، بلکه به دنیای افرادی که آن دوره را تجربه کرده‌اند، نزدیک می‌سازد.

«انکار» با تکیه بر یک روایت زندگی، حافظهٔ اجتماعی گسترده‌ای را که مهاجرت، زبان، عشق، ترس و مقاومت در هم تنیده‌اند، روایت می‌کند. رمانی که به زنان کردی که خاطرات را از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌کنند، به‌نام سِرای اختصاص یافته، خواننده را با این سؤال روبرو می‌کند: وقتی گذشتهٔ یک ملت انکار می‌شود، به یاد آوردن و بازگو کردن آن چگونه به شیوه‌ای از زندگی تبدیل می‌شود؟

Ronahî Elîf Gun 2026

توجه: معرفی کتاب و گفت‌وگو؛ کتابخانه ادبیات استانبول

محله اسماعیلی مسجید، خیابان یمنچی عبد‌اللطیف شماره ۱. تاریخ: ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶. ساعت ۱۵

بئویولو، استانبول.

إلى أي مدى يمكن لحياة إنسان أن تحمل ذاكرة أمة تُحاول إسكاتها؟

رواية إنكار للكاتب آزاد ساغنچ تتبع هذا السؤال انطلاقاً من حياة إبراهيم جوربوز. تبدأ القصة في ماضي عائلة تهجّرت بسبب الحرب والهجرة القسرية؛ تمتد إلى طفولتها في جيريسور، وإلى شعورها بالغربة في تيري، وإلى مساعيها السياسية في سنوات الشباب، وإلى سجون التعذيب ومراكز الاعتقال التي أنشئت بعد 12 سبتمبر. إنكار الهوية الكردية في مسار إبراهيم لا يبقى مجرد حدث تاريخي بعيد: يتجسد في سؤال مهين يُطرح في المدرسة، وفي اللغة الأم التي لا يُسمح بالتحدث بها، وفي اضطرار طفل إلى إخفاء اسمه، وفي ممارسات تهدف إلى كسر إرادة السجين.

إحدى أقوى خيوط الرواية هي طريقة حفظ الذاكرة عبر الأجيال. تحافظ جدّة إبراهيم، سريه، على سردها لطرق الهجرة والوطن الذي تُرك خلف العائلة في ذاكرة الأسرة الحية. الحب والتضامن اللذان بناهما مع أنور يرافقان إبراهيم في أصعب سنوات حياته. لا يبحث إنكار عن النضال فقط في القرارات السياسية والأحداث الكبرى؛ بل يجده أيضاً في عزم الأم، وفي عقد الزواج الذي يُعقد داخل سجن، وفي الباب الذي يفتحه الأصدقاء، وفي صمت الأب الذي يحاول حماية طفله من الخوف.

سجن إبراهيم المتسلسل من ماماك إلى ساغمالجى، والضغط المستمر بعد إطلاق سراحه، وحياة الهروب التي استمرت لسنوات، تشكّل الفصول الصادمة في الرواية. واجه ثلاثة محاولات اغتيال طوال حياته؛ نجى أحياناً بالصدفة، وأحياناً أخرى وقف بشجاعة أمام الخطر متمسكاً بأفكاره وحقائقه. لكن السرد لا يتوقف هنا. يمتد إلى تطور المؤسسات الثقافية الكردية حول مركز م.ك.م ومعهد كردستان في إسطنبول، وإلى تأسيس إذاعة ياشام، وظهور فكرة مؤسسة إسماعيل بشيكجي. وهكذا تُظهر الرواية أن ما عاشه إبراهيم يحمل مسؤولية مستقبلية: يجب أن تُسمع اللغات المحظورة، وتُكتب الشهادات، وتُحفظ الأرشيفات. وفي الصفحات الأخيرة من الكتاب، يَظهر خطر جديد يُظهر أن ثمن هذا الجهد لم يظل في الماضي.

المؤلف آزاد ساغنچ، الناطق من تاتفان، خلال كتبه البحثية والروايات التاريخية، ركّز على ذاكرة المجتمع الكردي، والنضالات السياسية، وآثار 12 سبتمبر. وككاتب عانى من الاعتقال والتعذيب والسجن خلال فترة الانقلاب، يحوّل ذكريات وشهادات إبراهيم جوربوز إلى سرد أدبي في هذه الرواية. إن حمل وزن الأحداث مع تفاصيل الحياة اليومية يقرّب القارئ ليس فقط إلى تلك الفترة، بل إلى عالم الأشخاص الذين عاشوها.

إنكار، مستنداً إلى قصة حياة واحدة، يروي ذاكرة اجتماعية واسعة تتشابك فيها الهجرة واللغة والحب والخوف والمقاومة. الرواية مهداة للنساء الكرديات اللواتي ينقلن الذكريات من جيل إلى جيل عبر شخصية سريه، وتترك القارئ أمام سؤالٍ جوهري: عندما يُنكر تاريخ أمة، كيف يتحول تذكره وسرده إلى نمط حياة؟

Ronahî Elîf Gun 2026

ملاحظة: تقديم الكتاب ومقابلته؛ مكتبة كيرااثان إستانبول للأدب حي أسمالي مسجد، شارع يمانجي عبد اللطيف رقم 1. التاريخ: 17 أكتوبر 2026. الساعة 15:00 بيوغلو، إسطنبول.