Beha Araci, Irak'ta silahların kontrolü dosyasının uzun vadeli bir sürecin yalnızca ilk adımlarının 30 Eylül'e kadar atılacağını belirtti. Araci, silahların düzenlenmesi ve kontrolü konusunda eşi benzeri görülmemiş bir siyasi uzlaşı olduğunu ve bu uzlaşıyı bir komiteye taşıdığını söyledi.

Komite, Muhammed Şiya Sudani, Nuri Maliki ve Hadi Amiri'nin de içinde olduğu ortak bir yapı olup, uluslararası koalisyon güçlerinin çekilmesinin ardından silahların teslimi için pratik adımlar başlatmayı amaçladığını açıkladı. Araci, sürecin bir yıldan uzun sürebileceğini öngörerek, Irak Parlamentosundan resmi kurumların dışındaki silah ve silahlı unsurların kontrolünü güvence altına alacak kapsamlı bir yasanın aceleyle onaylanmasını istedi.

Uzmanlar, hukukun üstünlüğünün sağlanması ve "devlet içinde devlet" olgusunun sona erdirilmesinin yatırım ortamı için kritik olduğunu vurgularken, analistler siyasi yollarla çözüm aramanın resmi kurumları zayıflatıp yeni güvenlik ve ekonomik krizlere yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu. Siyaset bilimci Dr. Galib El‑Daami ise Irak'ın bir dönüm noktasında olduğunu ve Washington ile gerilimlerin artma riskinin bulunduğunu belirtti.

Kaynak: Kurdistan24

Beha Araci diyar kir ku di dosya kontrola çekan li Iraqê de, di pêvajoyeke dirêj de tenê gavên yekê dê heta 30ê êlûnê bêne avêtin. Araci got ku li ser rêkxistin û kontrola çekan lihevkirineke siyasî ya nedîtî heye û ev lihevkirin bo komîteyekê hatiye veguhastin.

Komîte ji avahiyeke hevpar a ku Mihemed Şiya Sûdanî, Nûrî Malikî û Hadî Amirî jî tê de ne pêk tê. Hat ragihandin ku armanca komîteyê ew e ku piştî vekişîna hêzên hevpeymaniya navdewletî, bo radestkirina çekan gavên pratîkî bide destpêkirin. Araci pêşbînî kir ku dibe ku ev pêvajo ji salekê zêdetir bidewime û ji Parlamentoya Iraqê daxwaz kir ku bi lez qanûneke berfireh bixe rewşê da ku kontrola çek û hêzên çekdar yên li dervayî saziyên fermî bibe misogar.

Mopors û pispor destnîşan dikin ku serdestiya qanûnê û bidawîanîna diyardeya "dewleta di nav dewletê de" ji bo rewşa veberhênanê gelekî girîng e. Li aliyê din, analîst hişyariyê didin ku ger çareserî bi rêyên siyasî bê xwestin, ev yek dikare saziyên fermî lawaz bike û bibe sedema qeyranên nû yên ewlehî û aborî. Zanyarê siyasî Dr. Galib El-Daamî jî diyar kir ku Iraq di xala guherînê de ye û xetera zêdebûna alozî û aloziyan bi Waşîngtonê re heye.

Çavkanî: Kurdistan24

بەهائـ ئەلئەعرەجی ڕایگەیاند کە دۆسیەی کۆنتڕۆڵکردنی چەک لە عێراق پرۆسەیەکی درێژخایەنە و تا ٣٠ی سێپتەمبەر تەنیا یەکەم هەنگاوەکانی دەنرێن. ئەلئەعرەجی گوتی توافقێکی سیاسیی بێوێنە لەسەر ڕێکخستن و کۆنتڕۆڵکردنی چەک هەیە و ئەم توافقە ڕادەستی کۆمیتەیەک کراوە.

کۆمیتەکە پێکهاتەیەکی هاوبەشە کە محەمەد شیاع ئەلسودانی، نوری مالیکی و هادی عامیریشی تێدایە، و ڕایگەیاند کە ئامانجی دەستپێکردنی هەنگاوی کردارییە بۆ ڕادەستکردنی چەک لە دوای کشانەوەی هێزەکانی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی. ئەلئەعرەجی پێشبینی کرد کە پرۆسەکە زیاتر لە ساڵێک بخایەنێت و داوای لە پەرلەمانی عێراق کرد بەپەلە یاسایەکی گشتگیر پەسەند بکات کە کۆنتڕۆڵکردنی چەک و چەکدارانی دەرەوەی دامەزراوە فەرمییەکان مسۆگەر بکات.

شارەزایان جەخت دەکەنەوە کە سەروەریی یاسا و کۆتاییهێنان بە دیاردەی "دەوڵەت لە ناو دەوڵەتدا" بۆ کەشوهەوای وەبەرهێنان گرنگە، لە هەمان کاتدا شیکەرەوان وشیارییان دا کە گەڕان بەدوای چارەسەر لە ڕێگەی سیاسییەوە دەکرێت دامەزراوە فەرمییەکان بێهێز بکات و ببێتە هۆی قەیرانی نوێی ئاسایش و ئابووری. زانای سیاسی د. غالپ ئەلداعی ئاماژەی بەوە دا کە عێراق لە قۆناغێکی وەرچەرخاندایە و مەترسیی زیادبوونی ئاڵۆزییەکان لەگەڵ واشنتۆن هەیە.

سەرچاوە: Kurdistan24

Beha Araci said that the weapon‑control file in Iraq will see only the first steps of a long‑term process taken by September 30. Araci stated that there is an unprecedented political consensus on the regulation and control of weapons and that this consensus has been transferred to a committee.

The committee, a joint body that also includes Muhammad Shia Sudani, Nuri Maliki and Hadi Amiri, announced that it aims to launch practical steps for the handover of weapons after the withdrawal of international coalition forces. Araci warned that the process could last more than a year and called for the rapid approval of a comprehensive law by the Iraqi Parliament that would secure control over weapons and armed elements outside official institutions.

Experts emphasized that upholding the rule of law and ending the “state within a state” phenomenon are critical for the investment climate, while analysts cautioned that seeking political solutions could weaken official institutions and lead to new security and economic crises. Political scientist Dr. Galib El‑Daami noted that Iraq is at a turning point and that the risk of escalating tensions with Washington is present.

Source: Kurdistan24

به‌ها آراچی اعلام کرد که تنها گام‌های اولیهٔ پروندهٔ کنترل سلاح‌ها در عراق تا 30 سپتامبر برداشته خواهد شد، در حالی که این فرایند طولانی‌مدت است. آراچی افزود که توافق سیاسی بی‌سابقه‌ای در زمینهٔ تنظیم و کنترل سلاح‌ها به وجود آمده و این توافق به یک کمیته منتقل شده است.

کمیته‌ای مشترک است که محمد شیا سودانی، نوری ملکی و هادی امیری نیز در آن حضور دارند و پس از خروج نیروهای ائتلاف بین‌المللی، هدف آن آغاز گام‌های عملی برای تحویل سلاح‌ها است. آراچی پیش‌بینی کرد که این فرایند ممکن است بیش از یک سال به طول انجامد و از مجلس عراق خواست تا قانون جامعی که کنترل سلاح‌ها و عناصر مسلح خارج از نهادهای رسمی را تضمین می‌کند، به‌سرعت تصویب شود.

کارشناسان تأکید کردند که تأمین حاکمیت قانون و پایان دادن به مفهوم «دولت درون دولت» برای جذب سرمایه‌گذاری حیاتی است، در حالی که تحلیلگران هشدار دادند که جستجوی راه‌حل‌های سیاسی می‌تواند نهادهای رسمی را تضعیف کرده و به بحران‌های امنیتی و اقتصادی جدید منجر شود. دکتر گالیب الدامی، استاد علوم سیاسی، اظهار داشت که عراق در نقطهٔ عطفی قرار دارد و خطر تشدید تنش‌ها با واشنگتن وجود دارد.

منبع: Kurdistan24

أشار بيها أراجي إلى أن الخطوات الأولى فقط في ملف ضبط الأسلحة في العراق، وهو عملية طويلة الأمد، ستُتخذ بحلول 30 سبتمبر. وأضاف أراجي أن هناك توافقًا سياسيًا غير مسبوق بشأن تنظيم الأسلحة وضبطها، وأن هذا التوافق نُقل إلى لجنة.

وأوضحت اللجنة، التي تضم محمد شيا سوداني ونوري مالكي وهادي أميري، أنها هيكل مشترك يهدف إلى بدء خطوات عملية لتسليم الأسلحة بعد انسحاب قوات التحالف الدولية. ودعا أراجي إلى تسريع إقرار قانون شامل من البرلمان العراقي يضمن ضبط الأسلحة والعناصر المسلحة خارج المؤسسات الرسمية، مشيرًا إلى أن العملية قد تستغرق أكثر من عام.

أكد الخبراء أن تعزيز سيادة القانون وإنهاء مفهوم «دولة داخل دولة» أمر حاسم لبيئة الاستثمار. بينما حذر المحللون من أن السعي إلى حلول سياسية قد يضعف المؤسسات الرسمية ويؤدي إلى أزمات أمنية واقتصادية جديدة. وأشار أستاذ العلوم السياسية الدكتور غالب الدامي إلى أن العراق يمر بمرحلة مفصلية، وأن هناك خطرًا بارتفاع التوترات مع واشنطن.

المصدر: Kurdistan24