Irak Bakanlar Kurulu Genel Sekreterliği, Feyli Kürtlere yönelik haksızlıkların etkilerini ortadan kaldırmak için tüm bakanlıklara, bağımsız kurumlara ve valiliklere özel komiteye destek vermelerini talimat verdi. 2026 tarihli 80 sayılı Divan Emri ile kurulan komite, 2010 yılında 426 sayılı kararla verilen Feyli Kürtlerin haklarının iadesi sözü çerçevesinde oluşturuldu.

Komite, Adalet Bakanı başkanlığında ve Dışişleri, İçişleri, Maliye, Göç ve Göçmenler Bakanlıkları ile Mülkiyet Hakları Komisyonu temsilcilerinin üyeliğinde kuruluyor. Bakanlar Kurulu Genel Sekreterliği'nden bir gözlemci üye, bir denetçi ve bir yürütme koordinatörü de komitede yer alıyor. Görevleri arasında hükümet karar ve talimatlarını takip etmek, plan ve prosedürler hazırlamak, bütçe ve yasa tasarıları sunmak, zulmü anmak için etkinlikler düzenlemek ve ulusal‑uluslararası paydaşları toplantılara davet etmek bulunuyor.

Feyli Kürtler, 1980 sonrası Baas Partisi'nin 666 sayılı kararıyla yurtlarından çıkarıldı, vatandaşlık hakları iptal edildi ve mal varlıkları el konuldu; binlerce genç öldürüldü. Irak'ın 2006 tarihli Vatandaşlık Yasası'nın 17. maddesi bu kararın iptalini ve vatandaşlık haklarının iadesini öngörürken, Irak Yüksek Ceza Mahkemesi 2010 yılında bu uygulamaları "soykırım" olarak nitelendirmişti.

Kaynak: Rûdaw

Sekretariya Giştî ya Encumena Wezîran a Iraqê, ji bo ku bandora neheqiyên li hemberî Kurdên Feylî hatine kirin ji holê rabike, ferman da hemû wezarethan, saziyên serbixwe û parêzgehan ku piştgiriyê bidin komîteya taybet. Komîteya ku bi Fermana Dîwanê ya hejmar 80 hat avakirin, di çarçoveya soza vegerandina mafên Kurdên Feylî de ku di sala 2010an de bi biryara hejmar 426 hatibû danîn, hat pêkanîn.

Komîte di bin serokatiya Wezîrê Dadê de û bi endamtiya nûnerên Wezaretên Karên Derve, Karên Navxweyî, Darayî, Koç û Koçberan û Komîsyona Mafên Muldariyê pêk tê. Endamekî çavdêr ji Sekretariya Giştî ya Encumena Wezîran, mifetişek û koordînatorekî rêveberiyê jî di komîteyê de cih digirin. Di nav erkên wan de şopandina biryar û fermanên hikûmetê, amadekirina plan û pênaskirinê, pêşkêşkirina projeyên budçe û qanûnan, li dar xistina çalakiyan ji bo bîranîna zilmê û vexwendina aliyên neteweyî û navneteweyî ji bo civînan hene.

Kurdên Feylî, piştî sala 1980î bi biryara hejmar 666an a Partiya Partiya Baasê ji warên xwe hatin derxistin, mafên wan ên welatîbûnê hatin betalkirin û dest deynibûn ser mal û milkên wan; bi hezaran ciwan hatin kuştin. Xala 17an a Qanûna Welatîbûnê ya Iraqê ya sala 2006an betalkirina vê biryarê û vegerandina mafên welatîbûnê dipêje, lê Dadgeha Bilind a Sûcan a Iraqê di sala 2010an de ev kiryar wekî "qirkirin" pênase kiribû.

Çavkanî: Rûdaw

ئەمینداریەتی گشتی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق ڕێنمایی داوەتە تەواوی وەزارەتەکان، دامەزراوە سەربەخۆکان و پارێزگاکان بۆ پشتیوانیکردنی کۆمیتە تایبەتەکە بە مەبەستی سڕینەوەی شوێنەوارەکانی ستەمکاری دژی کوردانی فەیلی. کۆمیتەکە بەپێی فەرمانی دیوانی ژمارە ٨٠ی ساڵی ٢٠٢٦ پێکهێنراوە، لە چوارچێوەی بەڵێنی گەڕاندنەوەی مافەکانی کوردانی فەیلی کە لە بڕیاری ژمارە ٤٢٦ی ساڵی ٢٠١٠دا هاتبوو.

کۆمیتەکە بە سەرۆکایەتی وەزیری داد و بە ئەندامێتی نوێنەرانی وەزارەتەکانی دەرەوە، ناوخۆ، دارایی، کۆچ و کۆچبەران و دەستەی داواکارییەکانی خاوەندارێتی پێکهاتووە. هەروەها ئەندامێکی چاودێر لە ئەمیندارێتی گشتی ئەنجومەنی وەزیران، چاودێرێک و ڕێکخەرێکی جێبەجێکار لە کۆمیتەکەدا بەشدارن. ئەرکەکانیان بریتییە لە بەدواداچوونی بڕیار و ڕێنماییەکانی حکومەت، ئامادەکردنی پلان و ڕێکارەکان، پێشکەشکردنی پڕۆژەیاسا و بودجە، ڕێکخستنی چالاکی بۆ یادکردنەوەی ستەمەکان و بانگهێشتکردنی لایەنە پەیوەندیدارە نیشتمانی و نێودەوڵەتییەکان بۆ کۆبوونەوەکان.

کوردانی فەیلی لە دوای ساڵی ١٩٨٠ەوە بەپێی بڕیاری ژمارە ٦٦٦ی پارتی بەعس لە نیشتمانی خۆیان دەرکران، مافی هاوڵاتیبوونیان لێ سەندرایەوە و دەست بەسەر سەروەت و سامانەکەیاندا گیرا؛ هەزاران گەنجیان کوژران. لە کاتێکدا ماددەی ١٧ی یاسای هاوڵاتیبوونی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٦دا هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئەم بڕیارە و گەڕاندنەوەی مافی هاوڵاتیبوونی دیاری کردبوو، دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق لە ساڵی ٢٠١٠دا ئەم کردەوانەی بە "ژێنۆساید" پێناسە کرد.

سەرچاوە: Rûdaw

The General Secretariat of the Iraqi Council of Ministers instructed all ministries, independent institutions and governorates to support a special committee in order to eliminate the effects of injustices against the Feyli Kurds. The committee, established by Divan Order No. 80 dated 2026, was created within the framework of the promise to restore the rights of the Feyli Kurds made in Decision No. 426 of 2010.

The committee is formed under the chairmanship of the Justice Minister and includes representatives from the Ministries of Foreign Affairs, Interior, Finance, Migration and Immigrants, as well as members of the Property Rights Commission. An observer member, an auditor and an executive coordinator from the General Secretariat of the Council of Ministers also sit on the committee. Its duties include following up government decisions and instructions, preparing plans and procedures, presenting budget and draft legislation, organising events to commemorate the oppression, and inviting national‑international stakeholders to meetings.

After 1980, the Ba’ath Party’s Decision No. 666 expelled the Feyli Kurds from their homes, revoked their citizenship and confiscated their property; thousands of young people were killed. Article 17 of Iraq’s 2006 Citizenship Law provides for the annulment of that decision and the restoration of citizenship rights, while the Iraqi High Criminal Court in 2010 classified those practices as “genocide.”

Source: Rûdaw

سازمان دبیرخانه کل مجلس وزرای عراق، برای رفع آثار ناعدالتی‌های اعمال‌شده بر کردهای فیلّی، به تمام وزارت‌ها، نهادهای مستقل و استانداری‌ها دستور داد تا از کمیته ویژه حمایت کنند. این کمیته با فرمان شماره ۸۰ مورخ ۲۰۲۶ تأسیس شد و در چارچوب وعده بازگرداندن حقوق کردهای فیلّی که در سال ۲۰۱۰ با تصمیم شماره ۴۲۶ صادر شد، ایجاد گردید.

کمیته به ریاست وزیر عدالت و با حضور نمایندگان وزارت‌های امور خارجه، داخلی، مالیه، مهاجرت و مهاجران و همچنین کمیسیون حقوق مالکیت تشکیل می‌شود. از دبیرخانه کل مجلس وزرای عراق یک عضو ناظر، یک بازرس و یک هماهنگ‌کننده اجرایی نیز در کمیته حضور دارند. وظایف آن‌ها شامل پیگیری تصمیمات و دستورات دولت، تهیه برنامه‌ها و رویه‌ها، ارائه بودجه و پیش‌نویس‌های قانون، برگزاری مراسمی برای یادآوری ستم‌ها و دعوت از ذینفعان ملی و بین‌المللی به جلسات است.

کردهای فیلّی پس از سال ۱۹۸۰، بر اساس تصمیم شماره ۶۶۶ حزب بعث از سرزمین خود اخراج شدند، حقوق شهروندی آن‌ها لغو شد و اموالشان مصادره شد؛ هزاران جوان کشته شدند. مادهٔ ۱۷ قانون شهروندی عراق مورخ ۲۰۰۶ لغو این تصمیم و بازگرداندن حقوق شهروندی را پیش‌بینی می‌کند، در حالی که دادگاه عالی جزای عراق در سال ۲۰۱۰ این اقدامات را «نسل‌کشی» توصیف کرده بود.

منبع: Rûdaw

أصدرت الأمانة العامة لمجلس وزراء العراق تعليمات لجميع الوزارات والهيئات المستقلة والمحافظات بدعم اللجنة الخاصة لإزالة آثار الظلم الممارس ضد الأكراد الفيلي. تم إنشاء اللجنة بأمر مجلس القضاء رقم 80 الصادر في عام 2026، في إطار وعد استعادة حقوق الأكراد الفيلي وفقًا للقرار رقم 426 الصادر عام 2010.

تتكون اللجنة برئاسة وزير العدل، وبمشاركة ممثلي وزارات الخارجية والداخلية والمالية والهجرة واللاجئين، بالإضافة إلى لجنة حقوق الملكية. كما يضمها عضو مراقب من الأمانة العامة لمجلس الوزراء، ومفتش، ومنسق تنفيذي. من مهامها متابعة قرارات وتعليمات الحكومة، وإعداد الخطط والإجراءات، وتقديم الميزانيات ومقترحات القوانين، وتنظيم فعاليات لإحياء ذكرى الظلم، ودعوة أصحاب المصلحة الوطنيين والدوليين إلى الاجتماعات.

تم طرد الأكراد الفيلي من أوطانهم بعد عام 1980 بقرار الحزب البعث رقم 666، وأُلغيت حقوقهم الجنسية وصُودرت ممتلكاتهم؛ قُتل آلاف الشباب. تنص المادة 17 من قانون الجنسية العراقي الصادر عام 2006 على إلغاء هذا القرار وإعادة الحقوق الجنسية، وقد صفت المحكمة العليا العراقية في عام 2010 هذه الإجراءات بأنها «إبادة جماعية».

المصدر: Rûdaw