
Kuraklığa Rağmen Xaneqin’de Hurma ve Halk Sanatları Festivali Başladı
İrak’ın Diyala bölgesindeki Xaneqin, kuraklıkla mücadele eden tarihî hurma bahçelerini ve yerel sanatları tanıtmak amacıyla üç gün sürecek Hurma ve Halk Sanatları Festivali’ni açtı.
Son 15 yılda kuraklık nedeniyle hurma ağaçlarının neredeyse yarısını kaybeden Irak’ın Diyala iline bağlı Xaneqin, bu yıl ilk kez düzenlenen "Hurma ve Halk Sanatları Festivali"ne ev sahipliği yaptı. Festivalde 50 yerel çiftçi ve işletmeci ile üç geleneksel müzik ve sanat grubu bir araya geldi.
Festival, üç gün boyunca ziyaretçileri ağırlayarak kentin tarımsal mirasını ve kültürel dokusunu canlandırmayı hedefliyor. Resmi istatistiklere göre, 15 yıl önce yaklaşık 100 bin olan hurma ağacı sayısı, su kıtlığı ve kuraklık nedeniyle bugün 55 bine geriledi. Bu durum, asırlık hurma bahçelerinin kuruma tehlikesi altında olduğunu vurguluyor.
Xaneqin’de 50 çeşit hurma yetişiyor; bazı türlerin kilosu 60 bin dinara kadar çıkabiliyor. Ümid Cavid Beg, bölgede şu anda 40‑50 çeşit hurma bulunduğunu ve bu yıl soğuk hava koşulları nedeniyle rekoltenin düşük olduğunu belirtti. Reşid İbrahim, stantlarında 40’a yakın çeşit sunduklarını ve Karanfili çeşidinin şu an 15 bin dinar, sezon ilerledikçe 50‑60 bin dinara kadar yükselebileceğini ifade etti. Ahmed Hüseyin ise bu yılki hasadın geçmiş yıllara göre verimsiz olduğunu, genç ağaçların biraz daha iyi ürün verdiğini, yüksek ağaçlarda ise ciddi kayıplar yaşandığını söyledi.
Kaynak: Rûdaw
Tevî hişkesaliyê, Festîvala Xurme û Hunerên Gelêrî li Xaneqînê dest pê kir
Xaneqîna li herêma Diyalayê ya Iraqê, bi mebesta danasîna baxçeyên xurmeyan ên dîrokî yên ku bi hişkesaliyê re têdikoşin û hunerên xwecihî, Festîvala Xurme û Hunerên Gelêrî ya sê rojî da destpêkirin.
Xaneqîna ser bi parêzgeha Diyalayê ya Iraqê ku di 15 salên dawî de ji ber hişkesaliyê nêzîkî nîvê darên xwe yên xurmeyan ji dest daye, îsal ji bo cara yekem mazûvaniya "Festîvala Xurme û Hunerên Gelêrî" kir. Di festîvalê de 50 cotkar û karsazên xwecihî û sê komên muzîk û hunerên kevneşopî hatin ba hev.
Festîval armanc dike ku bi pêşwazîkirina mêvanan di dirêjahiya sê rojan de, mîrata çandinî û çanda bajêr vejîne. Li gorî amarên fermî, hejmara darên xurmeyan ku 15 sal berê nêzîkî 100 hezar bû, îro ji ber kêmbûna avê û hişkesaliyê daketiye 55 hezaran. Ev rewş nîşan dide ku baxçeyên xurmeyan ên bi sedan salî di bin xetereya hişkbûnê de ne.
Li Xaneqînê 50 cureyên xurmeyan şîn dibin; kîloya hin cureyan heta 60 hezar dînarî bilind dibe. Umêd Cewîd Beg diyar kir ku niha li herêmê 40-50 cureyên xurmeyan hene û îsal ji ber şert û mercên hewayê yên sar, berhem kêm bûye. Reşîd Îbrahîm anî ziman ku wan li stendên xwe nêzî 40 cureyî pêşkêş kirine û cureya Qerenfîlî niha 15 hezar dînar e, lê dibe ku di pêşerojê de heta 50-60 hezar dînarî bilind bibe. Ehmed Husên jî got ku berhema îsal li gorî salên borî kêm e, darên ciwan hinekî baştir berhem dane, lê di darên bilind de ziyaneke mezin çêbûye.
Çavkanî: Rûdaw
سەرەڕای وشکەساڵی، فێستیڤاڵی خورما و هونەرە میللییەکان لە خانەقین دەستی پێ کرد
شاری خانەقین لە پارێزگای دیالەی عێراق، بە مەبەستی ناساندنی باخە مێژووییەکانی خورما کە ڕووبەڕووی وشکەساڵی بوونەتەوە و هەروەها هونەرە خۆماڵییەکان، فێستیڤاڵی سێ ڕۆژەی خورما و هونەرە میللییەکانی کردەوە.
خانەقین لە پارێزگای دیالەی عێراق، کە لە ١٥ ساڵی ڕابردوودا بەهۆی وشکەساڵییەوە نزیکەی نیوەی دارخورماکانی لە دەست داوە، ئەمساڵ بۆ یەکەم جار میوانداریی "فێستیڤاڵی خورما و هونەرە میللییەکان"ی کرد. لە فێستیڤاڵەکەدا ٥٠ جووتیار و خاوەنکار لەگەڵ سێ گرووپی مۆسیقا و هونەری نەریتی کۆ بوونەتەوە.
فێستیڤاڵەکە بە ئامانجی زیندووکردنەوەی میراتی کشتوکاڵی و پێکهاتەی کەلتووریی شارەکە، بۆ ماوەی سێ ڕۆژ پێشوازی لە سەردانکەران دەکات. بەپێی ئامارە فەرمییەکان، ژمارەی دارخورماکان کە ١٥ ساڵ لەمەوبەر نزیکەی ١٠٠ هەزار دار بوو، ئێستا بەهۆی کەمیی ئاو و وشکەساڵییەوە بۆ ٥٥ هەزار دار دابەزیوە. ئەم دۆخە جەخت لەوە دەکاتەوە کە باخە سەد ساڵییەکانی خورما لە مەترسیی وشکبوونداین.
لە خانەقین ٥٠ جۆر خورما دەڕوێت؛ نرخی کیلۆی هەندێک لە جۆرەکان دەگاتە ٦٠ هەزار دینار. ئومێد جاوید بەگ ئاماژەی بەوە کرد کە ئێستا لە ناوچەکەدا ٤٠ بۆ ٥٠ جۆر خورما هەیە و ئەمساڵ بەهۆی کەشوهەوای ساردەوە بەرهەم کەم بووە. ڕەشید ئیبراهیم وتی کە لە ستاندەکەیاندا نزیکەی ٤٠ جۆر خورمایان پێشکەش کردووە و جۆری "قەرەنفیلی" ئێستا ١٥ هەزار دینارە و لەگەڵ پێشکەوتنی وەرزەکەدا ڕەنگە بگاتە ٥٠ بۆ ٦٠ هەزار دینار. ئەحمەد حسێنیش وتی کە بەرهەمی ئەمساڵ بەراورد بە ساڵانی پێشوو کەمترە، دارە گەنجەکان بەرهەمێکی باشتر دەدەن، بەڵام دارە بەرزەکان زیانی زۆریان بەرکەوتووە.
سەرچاوە: Rûdaw
Despite Drought, Date and Folk Arts Festival Begins in Xaneqin
Xaneqin in Iraq's Diyala region opened a three‑day Date and Folk Arts Festival to showcase historic date orchards battling drought and local arts.
Xaneqin, part of Iraq’s Diyala province, which has lost almost half its date trees over the past 15 years due to drought, hosted the inaugural “Date and Folk Arts Festival” this year. The festival brought together 50 local farmers and entrepreneurs along with three traditional music and art groups.
Over three days the festival aims to welcome visitors and revive the city’s agricultural heritage and cultural fabric. Official statistics show that the number of date trees, which was about 100,000 fifteen years ago, has fallen to 55,000 today because of water scarcity and drought. The figure underscores that centuries‑old date orchards are at risk of drying out.
Around 50 varieties of dates are cultivated in Xaneqin; some types can fetch up to 60,000 dinars per kilogram. Umid Javid Beg said the region now has 40‑50 date varieties and that this year’s yield is low because of cold weather. Rashid Ibrahim noted that his stalls offer close to 40 varieties and that the Karanfili variety is currently priced at 15,000 dinars, potentially rising to 50‑60,000 dinars as the season progresses. Ahmed Husayn added that this year’s harvest is less productive than previous years, that younger trees are giving slightly better fruit, while older, taller trees have suffered serious losses.
Source: Rûdaw
با وجود خشکی، جشنواره خرما و هنرهای مردمی در خانقین آغاز شد
خانقین در منطقه دیاله عراق، جشنواره خرما و هنرهای مردمی را که به مدت سه روز برگزار میشود، برای معرفی باغهای تاریخی خرما که با خشکی مبارزه میکنند و هنرهای بومی راهاندازی کرد.
در طول ۱۵ سال گذشته، بهدلیل خشکی تقریباً نیمی از درختان خرما در خانقین، که به استان دیاله عراق تعلق دارد، از دست رفتهاند؛ این شهر امسال میزبان اولین دوره «جشنواره خرما و هنرهای مردمی» شد. در این جشنواره، ۵۰ کشاورز و کارآفرین محلی همراه با سه گروه موسیقی و هنر سنتی گرد هم آمدند.
جشنواره با هدف پذیرایی از بازدیدکنندگان به مدت سه روز، میراث کشاورزی شهر و بافت فرهنگی آن را احیا میکند. بر اساس آمارهای رسمی، تعداد درختان خرما که ۱۵ سال پیش حدود ۱۰۰ هزار بود، بهدلیل کمبود آب و خشکی امروز به ۵۵ هزار کاهش یافته است. این وضعیت نشان میدهد که باغهای قرنسالی خرما در خطر خشک شدن هستند.
در خانقین حدود ۵۰ نوع خرما کشت میشود؛ برخی از این گونهها میتوانند قیمت هر کیلوگرم تا ۶۰ هزار دینار داشته باشند. امید جوید بیگ گفت که در حال حاضر بین ۴۰ تا ۵۰ نوع خرما در این منطقه وجود دارد و بهدلیل هوای سرد امسال برداشت کم بوده است. رشید ابراهیم در غرفههای خود نزدیک به ۴۰ نوع مختلف ارائه میدهند و اشاره کرد که نوع «کارنفلی» هماکنون ۱۵ هزار دینار قیمت دارد و با پیشرفت فصل میتواند به ۵۰ تا ۶۰ هزار دینار برسد. احمد حسین نیز افزود که برداشت امسال نسبت به سالهای پیش کمبازده بوده، درختان جوان کمی محصول بهتری میدهند، اما درختان بزرگتر با خسارات جدی مواجه شدهاند.
منبع: Rûdaw
على الرغم من الجفاف، بدأ مهرجان التمر والفنون الشعبية في خانقين
افتتح خانقين في إقليم ديالى بالعراق مهرجان التمر والفنون الشعبية الذي سيستمر ثلاثة أيام بهدف التعريف بحدائق التمر التاريخية التي تكافح الجفاف والفنون المحلية.
في السنوات الخمس عشرة الماضية فقدت محافظة ديالى في العراق، وبالتحديد منطقة خانقين، ما يقرب من نصف أشجار التمر بسبب الجفاف، واستضافت هذا العام لأول مرة مهرجان “التمر والفنون الشعبية”. شارك في المهرجان 50 مزارعًا وتاجرًا محليًا وثلاث مجموعات موسيقية وفنية تقليدية.
يهدف المهرجان، الذي يمتد لثلاثة أيام، إلى استقبال الزوار وإحياء التراث الزراعي والنسيج الثقافي للمدينة. ووفقًا للإحصاءات الرسمية، كان عدد أشجار التمر قبل 15 عامًا حوالي 100 ألف شجرة، لكن نقص المياه والجفاف خفض العدد اليوم إلى 55 ألف شجرة. وهذا يبرز خطر جفاف بساتين التمر التي تعود إلى قرون.
تزرع في خانقين 50 نوعًا من التمر؛ وبعض الأنواع قد يصل وزن كيلوغرامها إلى 60 ألف دينار. وأوضح أميد جافيد بيغ أن المنطقة تضم الآن 40 إلى 50 نوعًا من التمر، وأن المحصول هذا العام كان منخفضًا بسبب الظروف الجوية الباردة. وقال رشيد إبراهيم إنهم يقدمون في أجنحتهم ما يقرب من 40 نوعًا، وأن نوع “كارنفلي” يُقَدَّر حاليًا بـ 15 ألف دينار، وقد يرتفع إلى 50-60 ألف دينار مع تقدم الموسم. وأشار أحمد حسين إلى أن حصاد هذا العام كان أقل كفاءة مقارنة بالسنوات السابقة، وأن الأشجار الصغيرة أعطت محصولًا أفضل قليلًا، بينما شهدت الأشجار الكبيرة خسائر جسيمة.
المصدر: Rûdaw