PEZKUWICHAINDIJITAL KURDISTAN NEWS 15 HEZÎRAN 2026 · DUŞEM
Gündem Sağlık & Spor
Sağlık & Spor

Prof. Dr. Hüseyin Toros: Türkiye’de aşırı yağış riski artıyor, altyapı yetersiz
İTÜ Meteoroloji Bölüm Başkanı, artan aşırı yağışlar için yağmur hasadı ve şehir planlamasında meteoroloji mühendisliğinin yer alması gerektiğini vurguladı.

Prof. Dr. Hüseyin Toros: Türkiye’de aşırı yağış riski artıyor, altyapı yetersiz

İTÜ Meteoroloji Bölüm Başkanı, artan aşırı yağışlar için yağmur hasadı ve şehir planlamasında meteoroloji mühendisliğinin yer alması gerektiğini vurguladı.

Prof. Dr. Hüseyin Toros, İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Mühendisliği Bölüm Başkanı, Rûdaw TV'de yaptığı açıklamada atmosferde biriken aşırı enerjinin ani ve yıkıcı yağışları tetiklediğini ve mevcut şehir altyapılarının bu yükü taşıyamadığını belirtti.

Son 10‑11 yılda sıcaklıkların geçmiş dönemlerin çok üzerinde seyrettiğini, ısınan atmosferin suyu daha hızlı buharlaştırdığını ve bunun büyük enerji ve hareketlilik yaratarak aşırı hava olaylarını artırdığını ifade etti.

Toros, kısa vadeli önlemler arasında ev çatılarıyla yağmur suyunu toplama, sokak ağaçlarının diplerinin setlerle kapatılmasını açma ve ağaçların su çekme kapasitesinden yararlanma önerdi; ayrıca vadilerde su tutma havuzları ve drenaj kuyuları inşa edilmesi gerektiğini söyledi.

Uzun vadeli şehir planlamasında meteoroloji mühendislerinin karar mekanizmalarına dahil edilmesi gerektiğini vurgulayan Toros, jeoloji ve harita mühendislerinin yanı sıra meteoroloji mühendisliğinin de ekosistem ve insan hayatı için kritik olduğunu belirtti.

Kaynak: Rûdaw

Prof. Dr. Hüseyin Toros: Li Tirkiyeyê rîska baranên zêde zêde dibe, binesazî kêm e

Serokê Beşa Meteorolojiyê ya Zanîngeha Teknîkî ya Stenbolê (ITU) bal kişand ser baranên zêde û got divê ji bo berhevkirina baranê û plansaziya bajaran, endezyariya meteorolojiyê were bikaranîn.

Prof. Dr. Hüseyin Toros, Serokê Beşa Endezyariya Meteorolojiyê ya Zanîngeha Teknîkî ya Stenbolê, di daxuyaniyekê de ji bo Rûdaw TVyê diyar kir ku enerjiya zêde ya di atmosferê de dibe sedema baranên nişkave û wêranker û binesaziya heyî ya bajaran nikare vî barî hilgire.

Wî da zanîn ku di 10-11 salên dawî de germahî ji salên borî gelek zêdetir bûye, atmosferê germbûyî avê zûtir dike buhar û ev yek jî dibe sedema enerjiya mezin û bûyerên hewayê yên tund.

Toros wekî tedbîrên kurt-dem pêşniyar kir ku avên baranê ji ser banên xaniyan werin komkirin, binê darên li kolanan werin vekirin da ku dar avê bikişînin; herwiha got divê di newalan de hewzên girtina avê û bîrên avêtinê werin çêkirin.

Toros bal kişand ser wê yekê ku di plansaziya bajaran a demdirêj de divê endezyarên meteorolojiyê di nav mekanîzmayên biryardanê de bin û diyar kir ku ligel endezyarên jeolojî û nexşeyan, endezyariya meteorolojiyê jî ji bo ekosîstem û jiyana mirovan gelek girîng e.

Çavkanî: Rûdaw

پرۆفیسۆر دکتۆر حسێن تۆڕۆس: مەترسیی بارانبارینی زۆر لە تورکیا ڕووی لە زیادبوونە و ژێرخانەکەش لاوازە

سەرۆکی بەشی کەشناسی لە زانکۆی تەکنیکیی ئەستەنبوڵ جەختی لەوە کردەوە کە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی بارانبارینی زۆر، پێویستە سوود لە کۆکردنەوەی ئاوی باران وەربگیرێت و ئەندازیارانی کەشناسی لە پلاندانانی شارەکاندا بەشدار بن.

پرۆفیسۆر دکتۆر حسێن تۆڕۆس، سەرۆکی بەشی ئەندازیاریی کەشناسی لە زانکۆی تەکنیکیی ئەستەنبوڵ، لە لێدوانێکدا بۆ کەناڵی ڕووداو ڕایگەیاند، ئەو وزە زۆرەی لە بەرگەهەوادا کۆبووەتەوە دەبێتە هۆی بارانبارینی لەناکاو و وێرانکەر، ژێرخانی ئێستای شارەکانیش توانای بەرگەگرتنی ئەم بارە قورسەیان نییە.

ناوبراو ئاماژەی بەوە کرد کە لە ١٠ بۆ ١١ ساڵی ڕابردوودا پلەکانی گەرما لە ئاستی ساڵانی پێشوو بەرزتر بوونەتەوە، گەرمبوونی بەرگەهەوا دەبێتە هۆی ئەوەی ئاو خێراتر هەڵبمژرێت، ئەمەش وزەیەکی زۆر و جوڵەیەکی بەهێز دروست دەکات و دەبێتە هۆی زیادبوونی دیاردە کەشوهەواییە توندەکان.

تۆڕۆس وەک ڕێکاری کورتخایەن پێشنیاری کرد کە ئاوی باران لەسەر سەربانی خانووەکان کۆبکرێتەوە، ئەو بەربەستانەی لە دەوری دارەکانی شەقامەکان دروستکراون لاببرێن بۆ ئەوەی دارەکان سوود لە ئاوەکە وەربگرن؛ هەروەها وتی پێویستە حەوزی کۆکردنەوەی ئاو و بیر بۆ ئاوەڕۆکان لە دۆڵەکاندا دروست بکرێن.

تۆڕۆس جەختی لەوە کردەوە کە لە پلاندانانی درێژخایەنی شارەکاندا پێویستە ئەندازیارانی کەشناسی لە بڕیاردانەکاندا بەشدار بن، هەروەها ئاماژەی بەوە دا کە جگە لە ئەندازیارانی جیۆلۆجی و نەخشەسازی، ئەندازیاریی کەشناسی بۆ ژینگە و ژیانی مرۆڤ زۆر گرنگە.

سەرچاوە: Rûdaw

Prof. Dr. Hüseyin Toros: Extreme Rainfall Risk Is Rising in Turkey, Infrastructure Inadequate

Head of ITU's Meteorology Department emphasizes that rainwater harvesting and meteorological engineering must be incorporated into urban planning to address increasing extreme rainfall.

Prof. Dr. Hüseyin Toros, head of the Meteorology Engineering Department at Istanbul Technical University, told Rûdaw TV that the excess energy accumulating in the atmosphere is triggering sudden, destructive rainfalls and that existing urban infrastructure cannot bear this load.

He noted that over the past ten to eleven years, temperatures have been well above historical averages, the warming atmosphere evaporates water more rapidly, and this creates greater energy and mobility, thereby amplifying extreme weather events.

Toros suggested short‑term measures such as collecting rainwater on residential rooftops, opening the bases of street trees to be covered with nets, and leveraging trees' water‑absorption capacity; he also called for the construction of water‑retention basins and drainage wells in valleys.

Emphasizing that meteorological engineers should be included in decision‑making processes for long‑term urban planning, Toros said that, alongside geologists and cartographers, meteorological engineering is critical for ecosystems and human life.

Source: Rûdaw

پروفسور دکتر هوئسین توروس: خطر بارش‌های شدید در ترکیه در حال افزایش است، زیرساخت‌ها ناکافی‌اند

رئیس بخش مهندسی هواشناسی دانشگاه فنی استانبول، بر لزوم جمع‌آوری آب باران و حضور مهندسی هواشناسی در برنامه‌ریزی شهری برای مقابله با بارش‌های شدید تأکید کرد.

پروفسور دکتر هوئسین توروس، رئیس بخش مهندسی هواشناسی دانشگاه فنی استانبول، در بیانیه‌ای که در تلویزیون روداو داد، اظهار کرد که انرژی بیش از حد انباشده در جو، بارش‌های ناگهانی و مخرب را به‌وجود می‌آورد و زیرساخت‌های شهری موجود قادر به تحمل این بار نیستند.

او افزود که در ده تا یازده سال گذشته دماها بسیار بالاتر از دوره‌های پیشین بوده‌اند، جو گرم‌شده آب را سریع‌تر تبخیر می‌کند و این امر با ایجاد انرژی و تحرک زیاد، پدیده‌های جوی شدید را تشدید می‌کند.

توروس برای اقدامات کوتاه‌مدت پیشنهاد کرد که آب باران با جمع‌آوری آن از سقف خانه‌ها ذخیره شود، پایه‌های درختان خیابانی با تورهای حفاظتی پوشانده شوند و از ظرفیت جذب آب درختان بهره‌برداری شود؛ همچنین گفت که باید در دره‌ها حوض‌های نگهداری آب و چاه‌های زهکشی ساخته شود.

توروس در برنامه‌ریزی شهری بلندمدت بر ضرورت حضور مهندسان هواشناسی در سازوکارهای تصمیم‌گیری تأکید کرد و افزود که مهندسی هواشناسی، همانند مهندسی زمین‌شناسی و نقشه‌برداری، برای اکوسیستم و زندگی انسان‌ها حیاتی است.

منبع: Rûdaw

البروفيسور الدكتور حسين توروس: خطر الأمطار الغزيرة يتصاعد في تركيا، والبنية التحتية غير كافية

رئيس قسم الأرصاد الجوية في جامعة إسطنبول التقنية شدد على ضرورة تضمين جمع مياه الأمطار وهندسة الأرصاد في تخطيط المدن لمواجهة تزايد الأمطار الغزيرة.

صرّح البروفيسور الدكتور حسين توروس، رئيس قسم هندسة الأرصاد الجوية بجامعة إسطنبول التقنية، خلال مقابلة مع قناة روداو التلفزيونية، أن الطاقة الزائدة المتراكمة في الغلاف الجوي تُثير أمطارًا مفاجئة ومدمرة، وأن البنية التحتية الحالية للمدن غير قادرة على تحمل هذا العبء.

وأشار إلى أن درجات الحرارة خلال العشر إلى أحد عشر سنة الماضية ارتفعت إلى مستويات تفوق الفترات السابقة، وأن الغلاف الجوي الدافئ يبخر الماء بسرعة أكبر، مما يولد طاقة وحركة كبيرة ويزيد من تواتر الظواهر الجوية المتطرفة.

واقترح توروس، كإجراءات قصيرة الأجل، جمع مياه الأمطار عبر أسطح المنازل، وفتح تغطية جذوع الأشجار على الأرصفة بأقفال، والاستفادة من قدرة الأشجار على امتصاص الماء؛ كما دعا إلى بناء أحواض احتجاز المياه وآبار تصريف في الوديان.

وأكد توروس، في إطار التخطيط الحضري طويل الأجل، ضرورة إدماج مهندسي الأرصاد الجوية في آليات اتخاذ القرار، مشيرًا إلى أن هندسة الأرصاد، إلى جانب الهندسة الجيولوجية وهندسة الخرائط، تُعد حاسمة للبيئة وحياة الإنسان.

المصدر: Rûdaw

İlgili haberler