PEZKUWICHAINDIJITAL KURDISTAN NEWS 15 HEZÎRAN 2026 · DUŞEM
Gündem Kürdistan
Kürdistan

Suriye Kürtleri, yeni eğitim kararına karşı tam Kürtçe müfredat talep ediyor
Eğitim bakanlığının Kürtçe derslerini haftada üç kez sınırlayan kararı, Kürt bölgelerinde tam Kürtçe müfredat isteğini karşılamıyor.

Suriye Kürtleri, yeni eğitim kararına karşı tam Kürtçe müfredat talep ediyor

Eğitim bakanlığının Kürtçe derslerini haftada üç kez sınırlayan kararı, Kürt bölgelerinde tam Kürtçe müfredat isteğini karşılamıyor.

Suriye'nin kuzeyindeki Kürt nüfusunun yoğun olduğu bölgeler, uzun süren özerklik döneminin ardından devletin yeniden entegrasyonu sürecinde yeni bir eğitim kararıyla karşılaştı. Eğitim bakanlığı, Kürtçe'nin ulusal bir dil olarak tanındığını ve coğrafya, tarih, sosyal bilgiler ve felsefe gibi derslerin Kürtçe verilebileceğini duyurdu; ancak fen ve matematik derslerinin Arapça olarak kalacağı belirtildi.

Karar, Kürtçe eğitimini haftada sadece üç dersle sınırlıyor. 2012'den beri Kürtçe eğitim gören öğrenciler bu sınırlamayı yetersiz buluyor. 16 yaşındaki Suzan Ali, "Kürtçe eğitim sadece üç dersle sınırlanması kabul edilemez" diyerek tepkisini dile getirdi. 18 yaşındaki Merva Amo ise "Tüm derslerin Kürtçe olduğu önceki müfredata dönülmesini istiyoruz" şeklinde protestolarını sürdüreceğini belirtti.

Eğitim Bakanı Mohammed Abdul Rahman Turko, parlamentoda müfredatın tamamen Kürtçe'ye çevrilmesinin öğretmen temini ve üniversiteye geçiş gibi nedenlerle zor olduğunu ifade etti. Kürt yetkililerden Ilham Ahmad, kararın "iyi bir başlangıç" olduğunu ancak topluluk taleplerini tam olarak karşılamadığını vurguladı.

Bu gelişmeler, Ocak ayında hükümetin Kürt yönetimli bölgeleri işgal etmesinin ardından başlayan entegrasyon sürecinin bir parçası. Başkan Ahmed Al‑Şaraa, azınlık haklarını koruma sözü vererek eski Kürt lideri Mazloum Abdi'yi baş danışman olarak atadı. Öğretmen Mohamed Ahmed, tamamen Kürtçe eğitim gören öğrencilerin uyum sağlaması için bir‑iki yıllık geçiş süresi gerektiğini belirtti.

Kaynak: Reuters

Kurdên Sûriyeyê, li dijî biryara nû ya perwerdeyê daxwaza bernameyeke temam bi kurdî dikin

Biryara wezareta perwerdeyê ku dersên kurdî di hefteyê de bi sê seatan sînordar dike, daxwaza perwerdeya temam bi kurdî li herêmên kurdan pêşwazî nake.

Herêmên kurdan li bakurê Sûriyeyê ku nifûsa kurdan lê zêde ye, piştî serdemeke dirêj a xweseriyê, di proseya vegeryana bo bin kontrola dewletê de rastî biryareke nû ya perwerdeyê hatin. Wezareta perwerdeyê ragihand ku kurdî wek zimandekî neteweyî tê naskirin û dersên wek erdnîgarî, dîrok, zanistên civakî û felsefe dikarin bi kurdî bêne dan; lê hat diyakirin ku dersên fen û matematîkê dê bi erebî bimînin.

Biryar, perwerdeya kurdî di hefteyê de tenê bi sê dersan sînordar dike. Xwendakarên ku ji sala 2012an vir ve bi kurdî perwerdeyê dibînin, vê sînordarkirinê kêm dibînin. Suzan Alî ya 16 salî berteka xwe nîşan da û got: "Sînordarkirina perwerdeya kurdî tenê bi sê dersan nayê qebûlkirin." Merva Amo ya 18 salî jî diyar kir ku ew ê li ser nerazîbûna xwe berdewam be û got: "Em dixwazin vegerin ser bernameya berê ku hemû ders bi kurdî bûn."

Wezîrê Perwerdeyê Mohammed Abdul Rahman Turko di parlementoyê de diyar kir ku guherandina temamî ya bernameyê bo zimanê kurdî ji ber sedemên wek peydakirina mamosteyan û derbasbûna zanyariyan bo zanîngehê zehf zehmet e. Ji berpirsên kurd Îlham Ehmed tekez kir ku ev biryar "destpêkeke baş e" lê daxwazên civakê bi temamî pêşwazî nake.

Ev geşedan beşek ji proseya entegrasyonê ne ku piştî ku hikûmetê di meha rêbendanê de herêmên bin rêveberiya kurdan girtin destpê kiribû. Serok Ahmed Al-Şaraa peyda parastina mafên kêmneteweyan da û rêberê berê yê kurdan Mazloum Abdi wek şêwirmendê sereke tayîn kir. Mamoste Mohamed Ahmed diyar kir ku ji bo xwendakarên ku bi temamî bi kurdî perwerde dîtine bigihêjin rewşa nû, maweyê veguhastinê yê salek an du salan pêwîst e.

Jêder: Reuters

کوردانی سوریا لە دژی بڕیارێکی نوێی پەروەردە داوای مەنهەجێکی تەواو کوردی دەکەن

بڕیاری وەزارەتی پەروەردە بۆ سنوردارکردنی وانەکانی زمانی کوردی بۆ سێ جار لە هەفتەیەکدا، وەڵامدەرەوەی داواکاریی ناوچە کوردییەکان نییە بۆ مەنهەجێکی تەواو کوردی.

ناوچە کوردنشینەکانی باکووری سوریا دوای سەردەمێکی درێژی خۆبەڕێوەبەری، لە پرۆسەی تێکەڵبوونەوەیاندا لەگەڵ دەوڵەت ڕووبەڕووی بڕیارێکی نوێی پەروەردەیی بوونەتەوە. وەزارەتی پەروەردە ڕایگەیاند کە زمانی کوردی وەک زمانێکی نیشتمانی دانپێدانراوە و وانەکانی وەک جوگرافیا، مێژوو، زانستە کۆمەڵایەتییەکان و فەلسەفە دەکرێت بە زمانی کوردی بگوترێنەوە؛ بەڵام ئاماژە بەوە کرا کە وانەکانی زانست و بیرکاری بە عەرەبی دەمێننەوە.

بڕیارەکە خوێندنی زمانی کوردی تەنها بۆ سێ وانە لە هەفتەیەکدا سنوردار دەکات. ئەو خوێندکارانەی لە ساڵی ٢٠١٢ەوە بە زمانی کوردی دەخوێنن، ئەم سنوردارکردنە بە ناتەواو دەزانن. سۆزان عەلی تەمەن ١٦ ساڵ ناڕەزایەتی دەربڕی و گوتی: "سنوردارکردنی خوێندنی کوردی بۆ تەنها سێ وانە قبوڵکراو نییە." مەروا ئامۆ تەمەن ١٨ ساڵیش ئاماژەی بەوە دا کە درێژە بە ناڕەزایەتییەکانیان دەدەن و گوتی: "داوا دەکەین بگەڕێینەوە بۆ مەنهەجی پێشوو کە هەموو وانەکان بە کوردی بوون."

وەزیری پەروەردە محەمەد عەبدولڕەحمان تورکۆ لە پەرلەمان ڕایگەیاند، گۆڕینی تەواوەتی مەنهەجەکە بۆ زمانی کوردی بەهۆی هۆکارەکانی وەک دابینکردنی مامۆستا و چوونە زانکۆ کارێکی قورسە. ئیلهام ئەحمەد کە بەرپرسێکی کوردییە ئاماژەی بەوە دا کە بڕیارەکە "دەستپێکێکی باشە" بەڵام بە تەواوی داواکارییەکانی کۆمەڵگەکە پڕ ناکاتەوە.

ئەم پێشهاتانە بەشێکە لە پرۆسەی تێکەڵبوونەوە کە دوای دەستبەسەرداگرتنی ناوچە ژێر دەسەڵاتەکانی کورد لەلایەن حکومەتەوە لە مانگی کانوونی دووەمدا دەستی پێکرد. سەرۆک ئەحمەد ئەلشەرە بەڵێنی پاراستنی مافی کەمینەکانی داوە و مەزڵ

Syrian Kurds demand full Kurdish curriculum against new education decision

The education ministry's decision to limit Kurdish lessons to three times a week does not meet the demand for a full Kurdish curriculum in Kurdish regions.

The areas in northern Syria where the Kurdish population is concentrated faced a new education decision during the state's reintegration process after a long period of autonomy. The education ministry announced that Kurdish is recognized as a national language and that subjects such as geography, history, social studies and philosophy can be taught in Kurdish; however, science and mathematics will remain in Arabic.

The decision limits Kurdish instruction to only three lessons per week. Students who have been receiving Kurdish education since 2012 consider this restriction insufficient. Sixteen‑year‑old Suzan Ali said, “Limiting Kurdish education to just three lessons is unacceptable,” expressing her reaction. Eighteen‑year‑old Merva Amo added, “We want to return to the previous curriculum where all subjects were in Kurdish,” and said she will continue the protests.

Education Minister Mohammed Abdul Rahman Turko told parliament that fully translating the curriculum into Kurdish is difficult because of reasons such as teacher recruitment and university admission. Kurdish official Ilham Ahmad said the decision is “a good start” but does not fully meet community demands.

These developments are part of the integration process that began after the government’s occupation of Kurdish‑administered areas in January. President Ahmed Al‑Şaraa pledged to protect minority rights and appointed former Kurdish leader Mazloum Abdi as chief adviser. Teacher Mohamed Ahmed said that students who have been educated entirely in Kurdish will need a one‑ to two‑year transition period to adapt.

Source: Reuters

کردهای سوریه، در برابر تصمیم جدید آموزشی، خواستار برنامه درسی کامل به کردی هستند

تصمیم وزارت آموزش و پرورش که دروس کردی را به سه بار در هفته محدود می‌کند، خواستار برنامه درسی کامل به کردی در مناطق کردی را برآورده نمی‌کند.

مناطق شمال سوریه که جمعیت کردها در آن‌ها متراکم است، پس از دورهٔ طولانی خودمختاری، در فرآیند یکپارچه‌سازی مجدد دولت، با تصمیم جدیدی در حوزهٔ آموزش مواجه شدند. وزارت آموزش و پرورش اعلام کرد که کردی به عنوان یک زبان ملی شناخته شده و دروسی مانند جغرافیا، تاریخ، علوم اجتماعی و فلسفه می‌توانند به کردی تدریس شوند؛ اما درس‌های علوم طبیعی و ریاضی به زبان عربی باقی می‌مانند.

این تصمیم آموزش کردی را به فقط سه درس در هفته محدود می‌کند. دانش‌آموزانی که از سال ۲۰۱۲ به آموزش به کردی مشغول بوده‌اند، این محدودیت را ناکافی می‌دانند. سوزان علی، ۱۶ ساله، با گفتن «محدود کردن آموزش کردی به تنها سه درس قابل قبول نیست» واکنش نشان داد. مِروه آمو، ۱۸ ساله، افزود: «ما می‌خواهیم به برنامهٔ درسی قبلی که تمام دروس به کردی بود بازگردیم» و اعلام کرد که اعتراضات خود را ادامه خواهد داد.

وزیر آموزش، محمد عبدالرحمَن تورکو، در مجلس اظهار کرد که تبدیل کامل برنامهٔ درسی به کردی به دلیل مشکلاتی مانند تأمین معلمان و انتقال به دانشگاه دشوار است. ایلهام احمد، یکی از مسئولان کرد، تأکید کرد که این تصمیم «یک شروع خوب» است اما به‌طور کامل خواسته‌های جامعه را برآورده نمی‌کند.

این تحولات بخشی از فرآیند یکپارچه‌سازی است که پس از اشغال مناطق تحت مدیریت کردها توسط دولت در ماه ژانویه آغاز شد. رئیس‌جمهور احمد الشرا، با وعدهٔ حفاظت از حقوق اقلیت‌ها، رهبر پیشین کرد، مازلوم عبدی را به عنوان مشاور ارشد منصوب کرد. معلم محمد احمد گفت که دانش‌آموزانی که به‌طور کامل به کردی آموزش می‌بینند، برای سازگاری به یک یا دو سال زمان انتقال نیاز دارند.

منبع: Reuters

كرد سوريا يطالبون بمنهج كوردية كامل ردًا على القرار التعليمي الجديد

قرار وزارة التربية الذي يحدّ الدروس الكوردية إلى ثلاث مرات أسبوعيًا لا يلبي طلب المنهج الكوردية الكامل في المناطق الكردية.

المناطق التي يتركّز فيها عدد كبير من السكان الكرد في شمال سوريا، بعد فترة طويلة من الحكم الذاتي، واجهت قرارًا تعليميًا جديدًا في إطار عملية إعادة دمج الدولة. وزارة التربية أعلنت أن الكوردية تُعترف كلغة وطنية، ويمكن تدريس مواد مثل الجغرافيا، التاريخ، العلوم الاجتماعية والفلسفة بالكوردية؛ غير أن مواد الفيزياء والرياضيات ستظل تُدرّس بالعربية.

القرار يقتصر على تدريس الكوردية في ثلاث حصص أسبوعيًا فقط. الطلاب الذين يتلقون التعليم بالكوردية منذ عام 2012 يرون أن هذا الحد غير كافٍ. صرّحت سوزان علي، البالغة من العمر 16 عامًا، "تحديد التعليم بالكوردية بثلاث حصص فقط غير مقبول". وأعربت ميرفا آمّو، البالغة من العمر 18 عامًا، "نريد العودة إلى المنهج السابق الذي كان جميع مواده بالكوردية" مؤكدةً أنها ستستمر في الاحتجاج.

وزير التعليم محمد عبد الرحمن توركو، في البرلمان، أشار إلى أن تحويل المنهج بالكامل إلى الكوردية صعب بسبب نقص المعلمين ومتطلبات الانتقال إلى الجامعات. من جانبها، أكّد المسؤول الكردي إلهام أحمد أن القرار "بداية جيدة" لكنه لا يلبي تمامًا مطالب المجتمع.

تأتي هذه التطورات في إطار عملية الاندماج التي بدأت بعد احتلال الحكومة للمناطق التي تديرها الكوردية في يناير. الرئيس أحمد الشراع وعد بحماية حقوق الأقليات وعين الزعيم الكردي السابق مزلوم عبدي مستشارًا رئيسيًا. وأوضح المعلم محمد أحمد أن الطلاب الذين يتلقون التعليم بالكامل بالكوردية يحتاجون إلى فترة انتقالية تتراوح بين سنة وسنتين للتأقلم.

المصدر: Reuters

İlgili haberler