PEZKUWICHAINDIJITAL KURDISTAN NEWS 15 HEZÎRAN 2026 · DUŞEM
Gündem Kültür & Edebiyat
Kültür & Edebiyat

Varto’daki jeotermal proje davasında 8 Ekim’de bilirkişi keşfi yapılacak
Bingöl İdare Mahkemesi, Varto Çaylar köyündeki jeotermal sondaj projesi için 8 Ekim 2026’da uzman incelemeli keşif kararı verdi.

Varto’daki jeotermal proje davasında 8 Ekim’de bilirkişi keşfi yapılacak

Bingöl İdare Mahkemesi, Varto Çaylar köyündeki jeotermal sondaj projesi için 8 Ekim 2026’da uzman incelemeli keşif kararı verdi.

Bingöl İdare Mahkemesi, 23 Eylül 2026 tarihli kararında Muş’un Varto ilçesine bağlı Çaylar (Xwarik) köyü sınırlarında planlanan jeotermal kaynak arama projesi için bilirkişi incelemeli bir keşif yapılmasına hükmetti. Keşif, 8 Ekim 2026 tarihinde saat 10.00’da gerçekleştirilecek ve mahkeme heyeti aynı gün saat 08.30’da keşif sahasına hareket edecek.

Projeyi, Amerika merkezli IGNIS H2 Enerji Üretim A.Ş. yürütüyor ve Muş Valiliği İl Komisyon Başkanlığı’ndan çalışma onayı almış durumda. Varto Ekoloji Platformu ve bölge köyleri, Barış Yıldırım’ın avukatlığını yürüttüğü dava kapsamında projenin durdurulmasını talep ederek, “ÇED Gerekli Değildir” kararının iptalini ve yürütmenin askıya alınmasını istedi.

Dava dilekçesinde, proje alanının yaban keçisi, çengel boynuzlu dağ keçisi ve vaşak gibi koruma altındaki türlerin yaşam alanı olduğu, aynı zamanda tarım, hayvancılık ve arıcılık faaliyetlerinin yürütüldüğü, jeotermal sondajın yeraltı ve yüzey sularına olası etkileri ve bölgede arkeolojik sit alanları ile taşınmaz kültür varlıklarının bulunduğu belirtiliyor. Mahkeme, bilirkişi heyetinden çevre, ekoloji, biyolojik çeşitlilik, yeraltı su kaynakları, tarım, orman alanları ve koruma altındaki türler üzerindeki olası etkileri değerlendirmesini, proje dosyasının yeterliliğini ve ÇED raporu gerekliliğini incelemesini istedi.

Bilirkişi incelemesi ve keşif tamamlandıktan sonra hazırlanan rapor taraflara tebliğ edilecek, olası itirazlar değerlendirilecek ve yürütmenin durdurulması talebi bu süreç sonrasında karara bağlanacak.

Kaynak: Rûdaw

Di doza projeya jeotermalî ya li Gimgimê de wê di 8ê Çiriya Pêşîn de lêkolîna pisporan bê kirin

Dadgeha Karseriyê ya Çewligê, ji bo projeya lêgerîna jeotermalî ya li gundê Xwarikê yê Gimgimê, biryara lêkolîna pisporan a di 8ê Çiriya Pêşîn a 2026an de da.

Dadgeha Karseriyê ya Çewligê, di biryara xwe ya di 23ê Îlona 2026an de biryar da ku ji bo projeya lêgerîna çavkaniyên jeotermalî ku tê plankirin li sînorên gundê Xwarikê yê ser bi navçeya Gimgimê ya Mûşê bê kirin, lêkolîneke pisporan bê çêkirin. Lêkolîn dê di 8ê Çiriya Pêşîn a 2026an de di saet 10.00an de bê kirin û heyeta dadgehê dê di heman rojê de di saet 08.30an de ber bi qada lêkolînê ve bi rê bikeve.

Proje ji aliyê parcompanyaya IGNIS H2 Enerji Üretim A.Ş. ya ku navenda wê li Amerîkayê ye ve tê meşandin û ji Serokatiya Komisyona Bajarî ya Parêzgeha Mûşê pejirandina xebatê girtiye. Platforma Ekolojiyê ya Gimgimê û gundiyên herêmê, di çarçoveya doza ku parêzeriya wê Barış Yıldırım dike de daxwaza rawestandina projeyê kirin û xwestin ku biryara "ÇED Ne Pêwîst e" bê betalkirin û cîbicîkirina wê bê rawestandin.

Di daxwaznameya dozê de hat diyar kirin ku qada projeyê cihê jiyana cureyên di bin parastinê de ne yên wekî بز/bizina kûvî, bizina çiyayî û pisîka kûvî ye, di heman demê de çalakiyên cotkarî, xwedîkirina heywanan û mêşvaniyê lê tên kirin. Her wiha hat destnîşankirin ku kolana jeotermalî dikare bandorê li ser avên bin erdê û ser erdê bike û li herêmê qadên sitî yên arkeolojîk û milkên çandî yên neguhêzbar hene. Dadgehê ji heyeta pisporan xwest ku bandorên gengaz ên li ser jîngeh, ekolojî, cûrbecûriya biyolojîk, çavkaniyên avê yên bin erdê, cotkarî, qadên daristanê û cureyên di bin parastinê de binirxîne, kêmûkurtiyên dosyeya projeyê û pêwîstiya rapora ÇEDê lêkolîn bike.

Piştî ku lêkolîna pisporan bi dawî bû, rapora hatî amadekirin dê ji aliyan re bê şandin, nerazîbûnên gengaz dê bêne nirxandin û daxwaza rawestandina cîbicîkirinê dê piştî vê pêvajoyê bibe biryar.

Çavkanî: Rûdaw

لە دۆزی پڕۆژەی جیۆسێرمال لە گۆپتەپە ڕۆژی ٨ی تشرینی یەکەم پشکنینی پسپۆڕان ئەنجام دەدرێت

دادگای ئیداریی بپنگۆل بڕیاری دا لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦دا پشکنینێکی میدانی بە ئامادەبوونی پسپۆڕان بۆ پڕۆژەی لێدانی بیر لە گوندی خواریکی سەر بە گۆپتەپە بكرێت.

دادگای ئیداریی بپنگۆل لە بڕیارێکدا لە ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦، بڕیاری دا پشکنینێکی میدانی بە ئامادەبوونی دەستەیەک پسپۆڕ بۆ پڕۆژەی گەڕان بەدوای سەرچاوەکانی جیۆسێرمال لە سنووری گوندی خواریک لە ناوچەی گۆپتەپەی سەر بە پارێزگای موش ئەنجام بپدرێت. پشکنینەکە لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ سەعات ١٠:٠٠ی بەیانی بەڕێوەدەچێت و دەستەی دادگا هەمان ڕۆژ سەعات ٠٨:٣٠ بەرەو شوێنی پڕۆژەکە بەڕێدەکەوێت.

پڕۆژەکە لەلایەن کۆمپانیای ئەمریکی IGNIS H2 Enerji Üretim A.Ş بەڕێوەدەبرێت و ڕەزامەندی کارکردنی لە سەرۆکایەتی کۆمسیۆنی پارێزگای موش وەرگرتووە. پلاتفۆرمی ژینگەی گۆپتەپە و دانیشتووانی گوندەکانی ناوچەکە، لە ڕێگەی ئاریش ڕادەستکردنی دۆزێکەوە کە لەلایەن پارێزەر باریش یڵدرم سەرپەرشتی دەکرێت، داوای ڕاگرتنی پڕۆژەکە، هەڵوەشاندنەوەی بڕیاری "پێویست بە هەڵسەنگاندنی کاریگەریی ژینگەیی ناکات" و سڕکردنی جێبەجێکردنی بڕیارەکەیان کردووە.

لە دادنامەی دۆزەکەدا ئاماژە بەوە کراوە کە ناوچەی پڕۆژەکە ژینگەی ژیانی ئاژەڵە پارێزراوەکانی وەک بزنی کێوی، کەڵەکێوی و پڵنگی بەفرینە، هەروەها ناوچەی کشتوکاڵ، ئاژەڵداری و مێشەنگەوانییە. سەرەڕای ئەمەش، تیشک خستراوەتە سەر کاریگەرییە ئەگەرییەکانی لێدانی بیرەکان لەسەر ئاوە ژێرزەوی و سەر زەوییەکان و بوونی شوێنەوارە مێژووییەکان و سەرمایە کولتوورییە نەگوێزراوەکان لە ناوچەکەدا. دادگا لە دەستەی پسپۆڕانی ویستووە کاریگەرییە ئەگەرییەکان لەسەر ژینگە، هەمەجۆریی بیۆلۆجی، سەرچاوەکانی ئاوی ژێرزەوی، کشتوکاڵ، ناوچە دارستانییەکان و جۆرە پارێزراوەکان هەڵبەسەنگێنن و شیاوی دۆسیەی پڕۆژەکە و پێویستی ڕاپۆرتی هەڵسەنگاندنی کاریگەریی ژینگەیی بپشکنن.

دوای تەواوبوونی پشکنینی پسپۆڕان و بەسەرکردنەوەی میدانی، ڕاپۆرتی ئامادەکراو ئاڕاستەی لایەنەکان دەکرێت، ناڕەزایەتییە ئەگەرییەکان دەخڕێنە بەر باس و دوای ئەم پرۆسەیە بڕیار لەسەر داوای ڕاگرتنی جێبەجێکردنی پڕۆژەکە دەدرێت.

سەرچاوە: Rûdaw

Expert site inspection to be carried out on October 8 in the Varto geothermal project case

The Bingöl Administrative Court ordered an expert‑led inspection for the geothermal drilling project in Çaylar village, Varto, to take place on 8 October 2026.

In its decision dated 23 September 2026, the Bingöl Administrative Court ordered an expert‑led inspection for the geothermal resource exploration project planned within the boundaries of Çaylar (Xwarik) village in the Varto district of Muş. The inspection will be carried out on 8 October 2026 at 10:00 a.m., and the court panel will travel to the site at 08:30 that same day.

The project is being carried out by IGNIS H2 Energy Production Inc., a U.S.-based company, which has obtained a work permit from the Provincial Commission of the Muş Governorship. The Varto Ecology Platform and the surrounding villages, represented in the lawsuit by lawyer Barış Yıldırım, have asked for the project to be halted, seeking the reversal of the “Environmental Impact Assessment Not Required” decision and the suspension of the works.

The petition states that the project area serves as habitat for protected species such as the wild goat, the chamois with hooked horns, and the lynx, and that agriculture, livestock breeding and beekeeping are also practiced there. It points to the possible impacts of geothermal drilling on groundwater and surface water, as well as the presence of archaeological sites and immovable cultural heritage in the region. The court asked the expert panel to assess the potential effects on the environment, ecology, biodiversity, underground water resources, agriculture, forest lands and protected species, and to examine the adequacy of the project dossier and whether an Environmental Impact Assessment report is required.

After the expert examination and site inspection are completed, the resulting report will be served on the parties, any objections will be considered, and the request to halt the works will be decided upon after that process.

Source: Rûdaw

در پروندهٔ پروژهٔ ژئوترمال وارتو، اکتشاف کارشناسی در ۸ اکتبر انجام خواهد شد

دادگاه اداری بینگل، تصمیم به انجام اکتشافی با بررسی کارشناسی برای پروژهٔ حفاری ژئوترمال در روستای چایلار وارتو در تاریخ ۸ اکتبر ۲۰۲۶ گرفت.

دادگاه اداری بینگل، در تصمیمی به تاریخ ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، حکم به انجام اکتشافی با بررسی کارشناسی برای پروژهٔ جستجوی منابع ژئوترمال در مرزهای روستای چایلار (خواریک) متعلق به شهرستان وارتو، استان موش، صادر کرد. این اکتشاف در تاریخ ۸ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۰ صبح انجام خواهد شد و هیئت دادگاه همان روز، ساعت ۰۸:۳۰ صبح، به محل اکتشاف حرکت خواهد کرد.

پروژه توسط شرکت آمریکایی IGNIS H2 انرژی تولید (A.Ş.) اجرا می‌شود و از ریاست کمیسیون استان موش مجوز کار دریافت کرده است. پلتفرم بوم‌شناسی وارتو و روستاهای منطقه، ضمن پیگیری دعوی توسط وکیل بارış یلدیرم، خواستار توقف پروژه و لغو تصمیم «نیاز به ارزیابی زیست‌محیطی نیست» و تعلیق اجرای آن شده‌اند.

در دادخواست دعوی آمده است که منطقهٔ پروژه محل زیست‌پناه گونه‌های تحت حفاظت همچون بوزینهٔ وحشی، بوزینهٔ شاخ‌دار کوهستانی و گربهٔ وحشی است؛ همچنین در این ناحیه فعالیت‌های کشاورزی، دامپروری و زنبورداری انجام می‌شود. احتمال تأثیر حفاری ژئوترمال بر آب‌های زیرزمینی و سطحی، وجود سایت‌های باستان‌شناسی و آثار فرهنگی غیرقابل جابجایی نیز ذکر شده است. دادگاه از هیئت کارشناسان خواست تا تأثیرات احتمالی بر محیط‌زیست، بوم‌شناسی، تنوع زیستی، منابع آب زیرزمینی، کشاورزی، مناطق جنگلی و گونه‌های تحت حفاظت را ارزیابی کرده، کفایت پروندهٔ پروژه و ضرورت تهیهٔ گزارش ارزیابی زیست‌محیطی (ÇED) را بررسی کنند.

پس از تکمیل بررسی کارشناسی و اکتشاف، گزارشی که تهیه می‌شود به طرفین ابلاغ خواهد شد؛ اعتراضات احتمالی مورد بررسی قرار می‌گیرد و درخواست توقف اجرای پروژه پس از این مرحله به تصمیم نهایی خواهد رسید.

منبع: Rûdaw

في قضية مشروع الطاقة الحرارية الجوفية في فارطو سيُجرى فحص خبير في 8 أكتوبر

محكمة بنغول الإدارية أصدرت قرارًا بإجراء فحص خبير في 8 أكتوبر 2026 لمشروع الحفر الجيوحراري في قرية تشايلار بولاية فارطو.

أصدرت محكمة بنغول الإدارية في قرارها الصادر في 23 سبتمبر 2026 حكماً بإجراء فحص خبير لمشروع البحث عن مصادر الطاقة الحرارية الجوفية المخطط له على حدود قرية تشايلار (خوارك) التابعة لمدينة فارطو في محافظة موش. سيُجرى الفحص في 8 أكتوبر 2026 الساعة العاشرة صباحًا، وستتوجه هيئة المحكمة إلى موقع الفحص في نفس اليوم الساعة الثامنة والنصف صباحًا.

تُدير الشركة الأمريكية IGNIS H2 لإنتاج الطاقة المشروع، وقد حصلت على موافقة العمل من رئيس لجنة المحافظة في ولاية موش. وطالب منصة فارطو للبيئة وقرى المنطقة، التي يمثلها المحامي بارış يلدرم في الدعوى، بوقف المشروع، وإلغاء قرار «عدم ضرورة تقييم الأثر البيئي» وتعليق التنفيذ.

تشير عريضة الدعوى إلى أن منطقة المشروع تُعد موطنًا لأنواع محمية مثل الظباء البرية، والوعول الجبلية ذات القرون المتشابكة، والوشق، إلى جانب ممارسة الزراعة وتربية المواشي وتربية النحل. كما تُذكر الآثار المحتملة للحفر الجيوحراري على المياه الجوفية وسطحية، ووجود مواقع أثرية وممتلكات ثقافية غير منقولة في المنطقة. طلبت المحكمة من هيئة الخبراء تقييم التأثيرات المحتملة على البيئة والبيئة الإيكولوجية، والتنوع البيولوجي، ومصادر المياه الجوفية، والزراعة، والمساحات الحرجية، والأنواع المحمية، كما طلبت فحص كفاية ملف المشروع وضرورة إعداد تقرير تقييم الأثر البيئي.

بعد الانتهاء من الفحص الخبيري والاكتشاف، سيُرسل التقرير المُعد إلى الأطراف، وستُنظر في الاعتراضات المحتملة، وستُتخذ القرار بشأن طلب إيقاف التنفيذ بعد هذه العملية.

المصدر: Rûdaw

İlgili haberler